Shuhet Dritero Agolli


#112

E di o Kapo e di,kur e permende kete qe u ka bere te keqija njerezve,per ke e kishe fjalen.Po ti si papagall qe je,nuk di te bluash mire ate qe sjell,le pastaj tw lexosh mes rreshtave.Jep versionin e tij thote,jo te verteten.Dhe nuk thuhet pse duhej te largohej nga Shqiperia,kalohet ashtu shkurt.Ai qe e ka rrefyer historine e takimit eshte i nipi,shko pyet edhe te birin e Driteroit p.sh.,se do shohesh qe do ta rrefeje permbajtjen e takimit.Po pse o Kapo,budalla si ti i di ata te komunismes qe ta persekutonin nje familje e fis vetem se i kishte dale mbiemri te nje liber i Agollit.Nga vinin ata,nga Hena.E di qe humbem shume o Kapo,e di,po te kish qendruar Sejfiu ne Shqiperi,shqiptaret do ta kishin shpikur bomben atomike,jo amerikanet.


#113


#114

Qenkan tamam per ty,po te kerkova te me citosh per shkrimtaret e komunismen,jo per veten.Sa per qind e Bibles flet per komunismen,se per Driteroin e morem vesh,i kishe bere llogarite te sakta dhe dilte fiks 95%


#116

Ja ky ishte Driteroi …
Vdekja e plakut Dritëro!

Nga Shpetim Nazarko

Unë do vete ne Ndriti – tha im atë. Kështu ja thoshte dhe ja ka thënë gjithnjë emrin. Vetëm ai mund ta zgjidhë këtë punë. Ishte mjerimi i fundit që kish zënë shtëpinë që mbahej vetëm me rrogën e tim eti, që punonte në këneta. Me një nënë të sëmurë që më shumë rrinte në shtrat se në këmbë dhe me një familje të internuar për 50 vjet rresht. Ishte së fundmi puna e Mentorit, të cilit ashtu si dhe mua nuk i jepnin të drejtë studimi për shkak të gjyshit të arratisur.

Unë e shikoja me hidhërim tim atë, një fshatar me dy klasë, që shpresonte te një komunist në krye të sistemit, po nuk i them dot gjë dhe kokëulur ndaj mjerimit të tij, e coj në Tiranë.

Dritëroi erdhi shumë herë për Mentorin në Lushnjë dhe shumë herë në Kolonjë nga ishte origjina ime. Erdhi në shtëpinë time në periferi të Lushnjës afër ca kasolleve të mjera, ku për të mbajtur me kurajo dy prindër të varfër, zinte dhe këdonte me tim atë duke cuditur fqinjët dhe inatosur partiakët e rrethit. Nuk e ndihmoi dot Mentorin për shumë vite, por prapë nuk dorëzohej.

Nuk ishte vetëm bamirësi dhe mbrojtësi i vecantë i shtëpisë time. Shumë prej atyre që u bënë një zë për vëndin, ja dinë për nder atij ndihmën për shkollën apo luftën për të zhvilluar talentin e tyre. Një ditë e takova në Tiranën e atyre viteve të dikurshme. Shkonte përpara duke tymosur dhe prapa vinte një djalë rreth të pesëmbëdhjetave. Ku shkon e pyeta ? Ti gjej këtij djalkës një fizarmonikë. Duhet ti shkund ca ata dhe tregoi me gisht në vëndin ku po shkonte.

Kohë më vonë ashtu si për Mentorin erdhi në Lushnjë për një piktor që nuk ja hapnin ekspozitën për shkakun e gjyshit të pushkatuar. Nuk vinte njeri nga partia e rrethit. Dritëroi ndënji aty për dy orë në këmbë dhe më në fund nga turpi partia lokale erdhi.

Dëgjo ti budalla i mjerë i tha pastaj në darkë sekretarit të partisë së rrethit, një konservatori të lig. Nesër unë nuk do jem anëtar i Komitetit Central të Partisë dhe ti nuk do të jesh sekretar i saj, sepse parti nuk do të ketë. Po sillu si burrë i mirë që të kujtojë po për mirë njerëzia. Unë do ti paguaj mëkatet e mia të cilat i ka bërë dhe Tolstoi që paguante taksë për Carin, për të kaluar pragun që e conte te liria e tij.

Dritëroi e kishte fituar lirinë e tij dhe dukej se nuk i bënte asgjë përshtypje. Aty nga fundi i 86-tës po e dëgjoja kur qesëndiste ca njerëz të Lidhjes së shkrimtarëve.

E dini cfarë është Atdheu u thoshte. Atdheu është mullari i barit, luadhi ku kullos lopa jote, ku këndojnë pulat dhe gardhi që të rrethon shtëpinë. Po nuk i pate këto ke një mut, e nuk ke Atdhe. Të tjerët rrinin e dëgjonin kokëulur leksionin e «tufëzimit ».

Më dukej se po rilexoja një tregim të Mopasanit, për fshatarin francez, xha Milonin që kish vrarë shumë prusianë dhe kur koloneli prusian i tha pse e kish bërë këtë gjë u përgjigj. Po cfarë kishin ata me shtëpinë e me kullotën time, E kur i thanë se do ta pushkatonin, u përgjigj me qetësi. E po mirë se mos u kërkova mëshirë unë.

Të gjitha tregimet e Dritëro janë të shkruara në këtë stil për të karakterizuar heroin komunist apo ballist. Më kujtohet në 1986 kur botoi « Nipin plangprishës » apo « Dasma e papritur e Pasho Velcanit » që bëri të rudhte buzët udhëheqja e kohës.

Dritëroi më mësoi njëherë e përgjithmonë se kjo botë ka vetëm njerëz të mirë e të ligj. Këta njerëz të mirë apo të ligj gjenden tek ballistët e te komunistët e te cdo dreq partie që ekziston, po përpos kësaj ska asgjë tjetër dhe dallimi me bazë partiake është mjerim i atij që e bën.

Plaku Dritëro vdiq !

Me vdekjen e tij për mëndjen time të vobektë për të bërë analiza mbi letërsinë mendoj se humbëm përfaqësuesin e drejpërdrejtë të Naimit të madh. Po për mëndjen time ai ishte padyshim mjeshtri më i madh i tregimit të shkurtër e barabartësinë e të cilit letërsia shqiptare nuk do ta arrijë ndoshta për shumë kohë. Dritëroi ashtu si Gëtja mund të mos jenë përfaqësuesit më të mëdhenj të letërsisë së vëndit të tyre. Po Dritëroi ashtu si dhe Gëte janë të dy mësues të urtë të popullit dhe roli itj ashtu si i Gëtes do të drejpeshohet nga koha. Kolosit të madh gjerman, nuk ja falën asnjëherë qëndrimin e butë ndaj Napoleonit si pushtues. Ashtu dhe Dritëroit do tja përmëndin njerëzit të qënit komunist, cka ai vetë se mohoi asnjëherë duke mos bërë më të voglën lëvizje për tu konvertuar apo ndryshuar bindjet e tij të rinisë.

C’më kërkon mor bir- qesëndiste një koleg i cili po e pyeste në intervistë për një nga televizionet, në lidhje me këtë temë. Cjapi nuk bëhet dot dhi.

Plaku Dritëro vdiq!

Unë jam i miri dhe ligu, i ndershmi dhe i pandershmi, trimi dhe frikacaku. E kam ndarë mëndjen me kohë që nuk jam gjë tjetër vecse një vegël e rrethanave. Po e perifrazoj prapë këtë pjesë nga letra që i shkruante plaku Balzak motrës së tij. Në një përkufizim sa të njëjtë dhe të ndryshëm prej tij, mund të them pa nguruar se plaku Dritëro nuk ishte asnjëherë vegël e rrethanave.

Me vdekjen e tij, humbëm një pjesë të rracës sonë, atë pjesë që na bën të ndihemi mirë kur vërvitemi andej këtej në botën e madhe. Humbëm atë pjesë për të cilën perfirazoj vetë Dritëroin e madh. Populli nuk është kovaci, populli është Naimi. Dritëroi e meritonte epitetin më shumë se shumë të tjerë . Ai ishte biri i Naimit!


#119

problemi eshte Dasara se rraca e ketyre nuk kenaqen me Demokracine dhe Demokracia nuk ju vjen per shtat.
Eshte nje sistem i bute per ta Demokracia, andaj nuk ben derman as kontributi i D. Agollit, meqe ra fjala dhe shume mire e solle.
Sic po e tregon koha, ajo qe ata duan eshte vetem Trump & Sali berishe.


#120

PERULJA E MADHE

S’gjen dhimbje më të madhe në ke parë
Njerinë e ndershëm në mjerim e vaj,
Tek lutet i përulur,zemërvrarë
Dhe ndihmë e shpresë
pret nga maskarai


#121

Si u hoqen prangat e sigurimit nga duart e Dritero Agollit

Ish zyrtari i larte i shtetit komunist ,Xhelil Gjoni tregon ngjarjen e pabesueshme .
Rastësia e papritur kur Hysni Kapo mësoi faktin befasues dhe këmbëngulja e kreut të Sigurimit kryeqytetas për shtrëngimin e prangave mbi duart e shkrimtarit të madh. Çastet ekzaltuese kur ai shpëtoi nga akti fatal.

Hyrje

Edhe shkrimtari dhe poeti i madh Dritëro Agolli nuk i paska shpëtuar survejimit dhe përgatitjes së prangave për të përfunduar në qelitë e errëta të burgjeve të sigurisë së lartë. As më pak dhe as më shumë, por dëshminë e bujshme e sjell për publikun e gjerë vetë Xhelil Gjoni, i cili në momentet që po flasim ishte jo vetëm një nga funksionarët kryesorë të Partisë së Punës së asaj kohe, por edhe një ish-koleg i vjetër i shkrimtarit të madh, me të cilin kishte punuar për vite të tëra në organin kryesor të shtypit të kohës, “Zëri i popullit”.

E ndërsa ish-funksionari i lartë Xhelil Gjoni rrëfen historinë e çuditshme, madje dhe tronditëse në të cilën është në epiqendër vetë Dritëro Agolli, mësojmë se paska qenë vetëm një rastësi e jashtëzakonshme nga ato që quhen “mbreti i botës”, ajo që e paska shpëtuar nga prangat. Dhe kjo rastësi që me të vërtetë mund ta konsiderosh “mbretin e botës” ishte fakti i një plenumi të Komitetit të Partisë së Tiranës, në të cilin mori pjesë edhe autoriteti i lartë i nomenklaturës së asaj periudhe, Hysni Kapo. Por rastësia e atij momenti do ta përqafonte fuqishëm shkrimtarin e shquar Dritëro Agolli jo vetëm me pjesëmarrjen e Hysni Kapos, por edhe me faktin që rrjedha që do të merrte plenumi, do të ishte e tillë që fare rastësisht të dekonspirohej qenia e tij nën survejim ekstrem dhe një gjë e tillë të mësohej nga Kapo. Kaq do të mjaftonte që fati e desh që Hysni Kapo të ndodhej në atë moment në atë vend i cili me mënyrën e tij të të folurit la të kuptohet se Agolli nuk do të pësonte asgjë.

Konkretisht, ngjarja u zhvillua e tillë që Xhelil Gjoni do të propozonte emrin e ish-kolegut të gazetarisë së hershme për kandidat në forumin më të lartë të Partisë së Punës së Tiranës që ishte plenumi i tij. Por sipas procedurave, lista me emrat e kandidatëve do t’i kalonte fillimisht drejtorit të degës së Punëve të Brendshme të kryeqytetit apo në rrethet e tjera kalonte në degët përkatëse për verifikim nëse njerëzit e kishin pastërtinë politike për të qenë anëtarë të forumit më të lartë politik të rrethit.

Këtu filloi enciklopedia e vërtetë kur papritur dhe pa kujtuar drejtori i Punëve të Brendshme të Tiranës në mënyrën më konspirative, u vendosi autoriteteve gishtin mbi emrin e Agollit që do të thoshte se atë e prisnin prangat dhe se nuk do të vendosej në atë forum. Ndërhyrja e Gjonit dhe kundërndërhyrja e titullarit të Sigurimit të Shtetit për kryeqytetin, krijuan konfuzion të paprecedentë, por të pakuptueshëm për pjesëmarrësit se përse bëhej fjalë. Ky konfuzion enigmatik dhe i pashprehur çoi në pushim seance. Kjo vonesë dhe përplasje e heshtur bëri që problemi të kuptohej nga Hysni Kapoja. Kaq do të mjaftonte që gjithçka të merrte fund në të qindtën e sekondës dhe kjo marrje fund ishte reagimi i vetë Kapos, duke deklaruar shprehjen se asgjë nuk e pengonte Dritëro Agollin për të qenë në listën e njerëzve që do të përfaqësonin autoritetin më të lartë politik të kryeqytetit.

Gjithsesi, gjithçka rreth asaj ngjarjeje befasuese dhe tronditëse njëkohësisht, lexuesi i “Standard” do të ndjekë pikërisht në intervistën e mëposhtme të vetë Xhelil Gjonit.

Zoti Xhelil, ç’mund t’i thoni lexuesit shqiptar tashmë që dilni në media pas kaq shumë kohë heshtjeje?

Nuk kam folur, sepse, sipas mendimit tim, nuk ka sunduar logjika, por ka qenë kohë emocionesh. Unë kam shpresuar se kaq vite do të ishin jo vetëm të mjaftueshme, por të tepërta që të iknin pasionet dhe të vinte logjika në politikë.

Logjika duhet të sundojë mbi pasionet. Kjo arrihet vetëm në rastet kur ajo ka faktin, që duhet të jetë një argument i shëndoshë.

Mendoni se sot ka triumfuar logjika mbi emocionet e pasionet?

Faktikisht edhe sot do të thosha se sërish nuk është shumë kohë logjike. Është arritur deri aty sa që politika jonë të shndërrohet në një politikë sharjesh dhe shpifjesh, deri në fjalorin më banal.

Rezultati i kësaj politike është i kuptueshëm, sepse ndodhin fenomene tepër të papranueshme për shtetin dhe kombin.

E logjikshmja dhe e mira është që e gjithë politika jonë të ketë pikat kombëtare të rakorduara mbi të cilat duhet të mbështetet.

Ç’mund të thoni për kulturën tonë kombëtare?

Populli ynë nuk është një popull pa trashëgimi kulturore, siç mundohen ta paraqesin disa qarqe politike dhe shoqërore evropiane, sidomos ata që nuk kanë dashur kurrë progresin e tij. Ai ka trashëguar kulturën e vetë karakteristike. Më pas fëmijët e këtij populli, të cilët mbaruan studimet në universitetet dhe në akademitë më të mira të vendeve të ndryshme të botës, u kthyen të mësuar dhe të kulturuar në vendin e tyre. Ishin pikërisht këta, të cilët u ngulën në breza mbi tabanin kombëtar të kulturës së popullit dhe i dhanë atij tiparet e reja me fizionomi të gjerë dhe bashkëkohore mbi të cilën tani mbahet kombi ynë sot.

Janë të shumtë shembujt që mund të marr për këtë gjë. Kështu, p.sh. Tish Daija, i cili mbaroi studimet në ish-Bashkimin Sovjetik, nuk solli në Shqipëri muzikë ruse, por këtu përdori përvojën që përfitoi dhe krijoi muzikë, e cila pasqyronte me pasion dinjitetin dhe karakteristikat kombëtare. Të njëjtën gjë mund të themi për artistët e tjerë të mëdhenj të të gjitha fushave.

Intelektualët kanë qenë njerëzit më të survejuar dhe të persekutuar të periudhës së kaluar, keni formuar një konkluzion për këtë gjë?

Shiko, i dashur Fatos! E vërteta është se nuk ka pasur asnjëherë një vijë të përcaktuar për të përndjekur posaçërisht vetëm artistët dhe shkrimtarët. Baza e atyre përndjekjeve ka qenë për personat që binin ndesh me ligjet e shtetit që ishin në fuqi. Këta elementë nuk ishin tjetër, veçse në radhët e shoqërisë sonë, nga e cila nuk ishin të ndarë dhe shkrimtarët dhe artistët. Por këta të fundit ishin elementët më të ekspozuar, të cilët për vetë rolin e tyre në shoqëri, në mos në një rast, në një tjetër, mund të shkelnin apo atakonin parimet apo ligjet në fuqi. Pra, këta njerëz ishin më të zbuluar dhe më të afishuar për mendimet e tyre.

Në detyrat që mbuloja unë, kam pasur një informacion të plot për sa i përket këtij problemi. Burimi i parë imi ishte linja civile, që do të thotë njohja individuale edhe jashtë raporteve zyrtare me shkrimtarët dhe artistët. Këta unë i njihja në rrugë normale nga afër dhe pata krijuar mendimin tim, nëse me të vërtetë kisha të bëja me njerëz që ishin kundër pushtetit apo nëse ishin nga ata që mund të bënin dhe të thoshin çfarë dhe si të donin. Në këtë mënyrë, duke i njohur personalisht këta individë, unë kisha edhe mundësi që t’i mbroja. Konkretisht unë e dija se çfarë fliste Dritëroi me atë humorin e tij karakteristik në biseda, ashtu siç e dija shumë mirë se ai nuk mund të ishte kurrë një armik i pushtetit, siç pretendonin ta paraqisnin ata, të cilët përgatisnin gjithfarë informacionesh. Unë e dija se ato që fliste Dritëroi, i thoshte me këdo, ashtu si dhe me mua, pa as më të voglin qëllim, por ja që kishte informatorë apo njerëz, të cilët ishin gati të përpilonin faqe të tëra raportesh.

Unë dija gjithashtu se nuk mund të ishte kurrsesi antikombëtar as Dritëro Agolli, as Çesk Zadeja, as Ismail Kadareja dhe as Odise Paskali dhe as shumë e shumë pena dhe talente të shquara të kombit tonë.

Në të vërtetë inteligjenca jonë ka vlera të pallogaritshme në interes të kombit.

Zoti Xhelil, ç’mund t’i thoni lexuesit shqiptar tashmë që dilni në media pas kaq shumë kohë heshtjeje?

Nuk kam folur, sepse, sipas mendimit tim, nuk ka sunduar logjika, por ka qenë kohë emocionesh. Unë kam shpresuar se kaq vite do të ishin jo vetëm të mjaftueshme, por të tepërta që të iknin pasionet dhe të vinte logjika në politikë.

Logjika duhet të sundojë mbi pasionet. Kjo arrihet vetëm në rastet kur ajo ka faktin, që duhet të jetë një argument i shëndoshë.

Mendoni se sot ka triumfuar logjika mbi emocionet e pasionet?

Faktikisht edhe sot do të thosha se sërish nuk është shumë kohë logjike. Mjafton të shikosh dy titullarët e politikës së sotme shqiptare, të cilët në çdo takim apo ndërhyrje të tyre, përplasen si macja me miun dhe nuk kanë njohur konsensus, qoftë edhe për problemet më madhore që kanë të bëjnë me autoritetin dhe interesin e shtetit dhe të kombit. E veçanta këtu është se ky shembull ka vazhduar që nga maja e piramidës sonë politike dhe ka arritur deri poshtë, në bazën e saj. Shkurt, është arritur ajo që politika e jonë është një politikë sharjesh dhe shpifjesh, deri në fjalorin më banal.

Rezultati i kësaj politike është i kuptueshëm, kur ndodhin fenomene tepër të papranueshme për shtetin dhe kombin.

E logjikshmja dhe e mira është që e gjithë politika jonë të ketë pikat kombëtare të rakorduara mbi të cilat duhet të mbështetet.

Ç’mund të thoni për kulturën tonë kombëtare?

Populli ynë nuk është një popull pa trashëgimi kulturore, siç mundohen ta paraqesin disa qarqe politike dhe shoqërore evropiane, sidomos ata që nuk kanë dashur kurrë progresin e tij. Ai ka trashëguar kulturën e vetë karakteristike. Më pas fëmijët e këtij populli, të cilët mbaruan studimet në universitetet dhe në akademitë më të mira të vendeve të ndryshme të botës, u kthyen të mësuar dhe të kulturuar në vendin e tyre. Ishin pikërisht këta, të cilët u ngulën në breza mbi tabanin kombëtar të kulturës së popullit dhe i dhanë atij tiparet e reja me fizionomi të gjerë dhe bashkëkohore mbi të cilën tani mbahet kombi ynë sot.

Janë të shumtë shembujt që mund të marr për këtë gjë. Kështu, p.sh. Tish Daija, i cili mbaroi studimet në ish-Bashkimin Sovjetik, nuk solli në Shqipëri muzikë ruse, por këtu përdori përvojën që përfitoi dhe krijoi muzikë, e cila pasqyronte me pasion dinjitetin dhe karakteristikat kombëtare. Të njëjtën gjë mund të themi për artistët e tjerë të mëdhenj të të gjitha fushave.

Elementët e bërë objekt të organeve, kishit të drejtë t’i thërrisnit ju?

Më parë, ata që mendohej se duheshin këshilluar, këtë punë e bënte Dega e Brendshme. Më vonë u ndërrua ajo praktikë dhe informacioni i dërgohej Komitetit të Partisë sipas sektorëve.

Mund të jeni më konkret?

Më ka ndodhur me njerëz e shokë shumë të mirë. Mund të veçoja një nga miqtë e mi të mire, që tani u bënë shumë kohë që nuk e kam parë. Informacioni nga organet e Sigurimit për të më kish ardhur, pasi ishte shprehur për pushtetin në mënyra të dënueshme. E thirra në zyrë. E vërteta ishte se, ashtu siç njihja Dritëroin apo dhe shumë artistë dhe shkrimtarë të tjerë, njihja edhe këtë mikun tim. Në ato momente mendova se nuk mund t’i flisja më shumë nga sa i fola.

Mbaj mend, që sa erdhi në zyrë, i them: Me kë rri në tavolinë, mor mik? Me këtë doja t’i thosha se në miqtë që kishte zgjedhur për të biseduar kishte edhe nga ata që atij po i hapnin probleme. Ai u prek shumë dhe nuk pranoi të kish folur në atë mënyrë. Ky shok i mirë më ndihmoi edhe në përgatitjen e raportit të Kongresit të 10-të. Pasi menduam se kishim mbaruar punë, papritur më thotë: “Xhelil, a nuk i shmangesh më mirë politikës”?! Atëherë u mendova nga ky sugjerim aq i kuptimtë dhe nuk fola.

U shmangët?

Sigurisht, u shmanga.

Është e vërtetë se në survejim ka qenë edhe shkrimtari ynë i madh Dritëro Agolli?

Unë ju kam folur në fillim të kësaj interviste, që shkrimtarët dhe artistët ishin ata që për vetë pozicionin e tyre, kishin më shumë premisa të dilnin në oponencë me shumë parime politike dhe ideologjike të vendosura në atë kohë.

Për të thënë të vërtetën duhet pranuar se edhe Dritëro Agolli ndiqej. Këtë Dritëroit, nuk ia kam thënë asnjëherë. Sot po e them.

Kur e keni konstatuar këtë gjë ju?

E kam vënë re relativisht vonë. Për ta pasur më afër dhe për të ndihmuar më mirë punët, sidomos krijuesit, në Konferencën e 17- të të Partisë, unë i propozova përfaqësisë së konferencës, anëtar i së cilës isha dhe unë, që Dritëroi të ishte anëtar plenumi i Komitetit të Partisë të Tiranës. Mirëpo, pata rezistencë nga Sekretari i Parë dhe nga drejtori i Drejtorisë së Brendshme të asaj kohe. Aq e fortë ishte rezistenca e tyre, sa pati zhvillime të ashpra. Përfaqësia ishte dakord me mua, por… puna arriti deri atje, sa i deleguari Hysni Kapo, kërkoi pushim. Pas pushimit Hysni Kapo deklaroi se Diteron (kështu e thërriste ai, jo Dritëro), nuk e pengon asgjë për të qenë anëtar plenumi, përkundrazi, prezenca e tij i bën mirë punës. Kështu, konferenca e zgjodhi Dritëronë, anëtar të plenumit të Tiranës. Që nga ajo ditë, ai vazhdoi të jetë i tillë, derisa arriti të bëhet edhe anëtar i Plenumit të Komitetit Qendror të Partisë.

Kështu bashkëpunuam me Dritëronë në punën me inteligjencën e Tiranës, e cila pas Plenumit të 4-t kishte marrë plagë të rënda. Këto plagë duheshin shëruar. Bashkë me shokë të tjerë bëmë jo pak, aq sa mundëm.

Më vonë, kur Dritëroi u zgjodh anëtar i Plenumit të Komitetit Qendror të Partisë, i thosha: “Ik nga Plenumi i Tiranës”!

“Jo, më thoshte, më mirë të largohem nga ai Qendrori, se sa nga ky i Tiranës. Kur mblidhej Plenumi këmbenim edhe nga ndonjë pusullë, si mënyrë çlodhjeje nga diskutimet pa bereqet e sfilitës. Në përgjigje të pusullave të mia, Dritëroi më përgjigjej me vargje. Ja dhe një intimitet me autorin e “Zylos”, që e kishte titulluar:

“ Këngë për shokun kryetar”.

“Shoku kryetar, nga doli kjo mënxyrë, / Si s’paskemi plotësuar qymyrë?! / Ky lugat qymyr po na bën kërdinë. / Le që s’na ngroh, po na prish dhe qetësinë. / O burra, të na punojë pak koka, / Që ta nxjerrim sa më shpejt lugatin nga Toka! / Përndryshe puna jonë kaq e pati, / Na mori me vete lugati”.

Arritët ta mësoni arsyen e vendosjes në survejim të tij?

Ai ndiqej si agjent i lidhur me një shkencëtar kosovar të nderuar.

Si e keni njohur ju Dritëroin?

Jam takuar për herë të parë në vjeshtën e vitit 1956, kur ai ishte konviktor dhe banonte përballë “Pallatit të Dimrit” në Leningrad. Aty studionin në Fakultetin e Gazetarisë së bashku dhe me Marash Hajatin, Fadil Kokomanin etj. Ata ishin në vitin e pestë, ndërsa ne, një grup prej 40 vetësh, ishim në vitin e parë, në fakultete e institute të ndryshme.

Atje gjeta, në vitin e dytë të filozofisë, Servet Pëllumbin, Vasilikën, Ksanthipin, Elvira Gjonin, motrën e Dhimitër Gjonit nga Durrësi dhe Valin e vockël, e cila u martua me rumunin Mirçe.

Pesë vjet më vonë, atë e takova në redaksinë e “Zërit të popullit”, ku Dritëroi ishte bërë një gazetar i njohur në redaksinë e kulturës.

Ndër vite, me Dritëroin na u thellua miqësia. U “shkëputëm” kur ai shkoi sekretar i Lidhjes.

Pastaj puna e solli të punonim sërish bashkë. Është fjala kur unë punova në Komitetin e Partisë të Tiranës

Si e shikoni qëndrimin e Dritëroit në Kongresin e 10-të të PPSH-së?

Kohët ikën dhe ora solli Kongresin e 10-të të PPSH-së ose, si u vlerësua më vonë, Kongresin e Parë të PS-së. Dritëroi diskutoi ashpër dhe me mllef. Salla nuk e priti mirë. Nuk ishte mësuar me diskutime të tilla, aq më tepër nuk e prisnin këtë nga Dritëroi. Dritëroi u detyrua të largohej. Në përfaqësi, nuk ma pranuan kandidaturën e tij, për t’u zgjedhur sërish.

Atëherë, dërgova Spiro Deden për të pyetur Dritëroin, nëse ishte apo jo dakord që të zgjidhej. Përgjigjja që më solli prej tij Spirua, ishte: “I thuaj Xhelilit, unë aty e kam vendin, nuk kam ku shkoj tjetërkund”.

Atëherë propozova Dritëroin jashtë listës së aprovuar në përfaqësi, duke u thënë delegatëve: “Meqë numri është aprovuar, të vihet Dritëroi në listë”. Më pas shtova: “Pavarësisht nga diskutimi, Dritëroi është poet i madh popullor, ai nuk mund të jetë kurrë antikombëtar”. U zgjodh Dritëroi. Vazhdoi për një kohë jetën politike dhe atë krijuese po e po. U rëndua ca nga shëndeti, hoqi dorë nga jeta aktive politike, por vazhdon të thotë me peshë fjalën e tij në opinion.


#123


#125

PS dhe Erjon Brace bejne homazh per Agollin


#126

Ka njerëz që puthen me buzë,
Ka që me buze pështyjnë;
Ka njerëz që flasin me gjuhë,
Ka që me gjuhë ndyjnë.

Driteroi


#127

Dy dopjo, usta!
Usta dhe dy dopjo,
Se xhani na u dogj,
Dhe zjarrin me zjarr do ta nxjerrim,
Dopjon me shkumë
Që rruazat shkërmoq,
Rakisë ne kurrë s’i pamë sherrin.
Ndezur bjer gotat,
Mavia të dridhet,
Kush pi s’e djeg kjo shafrà.
Kush s’pi të mos flasë,
O nga tryeza të pirdhet,
Dhe dy dopjo pra shtjerna, usta!
S’jemi pijanecë,
Jemi pijetarë,
Për shkencë të rakisë të flasim.
Klasikë s’u bëmë
Me mjekrat litar,
Dhe volumet me litra i masim.
Rreshtin e gotave
Masim me metër,
Pra gjysëm metri raki, o usta,
S’mbaron firaunka,
Siri i vjetër:
Për teriaqinë e vërtetë gjithnjë ka.
Veç shpirtin e pastër
Qelibar kulluar,
Zemrën e gëzuar, usta!
Po akull na le,
Pse s’vjen, i uruar,
Bjer’ flamën, flakën shafrà!


#128

Per Tikun artistin qe se kuptoj :stuck_out_tongue:

SHIU I MARRË
Dikur na bridhte qiejve një shi,
Që veç poetët çmendte po t’i lagte.
Dhe ra ky shi pa pritur mbi njerëzi,
Poetët u lajthitën pas një nate.
Filluan të kopjonin veç një varg,
Të kishin të përbashkët veç një metaforë,
Për shembull: “Jam Homeri, jam bust në park,
Jam Sofokli, Eskil e Pitagorë.
Jam rrugë vetëtimash e rrufè,
Jam dhe kostelacion në qiell,
Jam rrap me rrënjët pleksur nëpër dhè,
Jam udhëtar që kam në sup një diell…”
Po nga ky shi s’u lag veç një poet,
Se ishte fshehur në një pyll të dendur,
Poetët e lajthitur në qytet
E qeshnin dhe i thoshin: “Je i çmendur!”
Dhe u mërzit poeti në vetmi,
Se talleshin të çmendurit, poetët,
Dhe luste zotin që të binte prapë ky shi,
Që dhe ai të çmendej si të tjerët.


#129

Kapo,do qash kur ti ktheje patkonjte nga dielli Komandanti,nje nga zbatuesit e zellshem te luftes se klasave?


#130

PO e mbyll me dashuri :smiley:

Kur dashuroheshim ne kohen tone
Kur tretesha e digjesha per ty,
Nga njeri tjetri letrat vinin vone
Kalonte dhe nje muaj apo dy.

Po ndofta dashuria mbahej gjalle
Se zjarrin mbanin letrat ne udhetim
Me biciklete a mushke a me kale
Ne vape e shi, debore e thellim.

Kur dashuroheshim ne kohen tone
Me zor na vinin letrat fshat-qytet
Nuk kishim neper dhoma telefone
Dhe ne enderr s’kishte faks dhe internet.

Megjithate me mire qe nuk kishte
As telefon, as internet, as faks,
Se fjale e nisur shpejt dhe mund te vriste
Nje dashuri te vjeter , per nje cast.

Fiks per mua dhe Tikun e ke bere kete
qe e dhjesim muhabetin me goje
he Tiku mos u mçif per permirsohu lol


#133

Ti i kombit kosovar te merr gjak ne vetull,ti i vrave Titon,Rankovicin dhe Milloshevicin.Si nuk patem dhe ne ketej nje si ti,cfare fatkeqesie.


#142

Sa shume sms qenkan fshehur !! Flasim nate e dite per demokraci, tolerance, liberalizem , drejtesi e lloj lloj pallavrash …por kur vjen puna nuk pranojme dot mendimet e te tjereve qe nuk jane si tonat.
Sa per temen Dritero Agolli ishte nje figure me dritehijet e veta, ashtu sic eshte cdo njeri tek e fundit.


#143

nuk e la figuren e vet te krijoje hije Driteroi.
Nese ka qene kryetar i shkrimtareve me pare, e bene sepse ishte pikerisht i tille, njeri i drejtperdrejte.
Eshte mode e dites te mos rrish pa folur per antikomunizem dhe politike.


#144

Tiku mos me ngaterro me Zanen se nuk e njof fare…Nuk njof asnje ne kete forum perveç njerit …dal kur kam kohe per ndonje gallate shqip …
nuk jam aspak radikale edhe pse jam rritur internimeve …komunismin nuk e du … kam shume miq te mire te majte ,o qe vijne nga familje me bindje te majta …por qe nuk i kane bere keq njeriut …Driteroin e mbroj sepse e kam njohur shume nga afer …i urte ,i mençur ,i thjeshte , i kuptueshem per kedo qe lexon dhe per here te pare nje poezi …
E leme me kaq Tiku …ti ke mendimet e tuja ,une te mijat …une du njerzit e mire me humor …nuk me intereson politika …e ndjek per informacion …


#145

“Falmë Enver, që po permend në vjershë
fjalën vdekje mbushur gjëmë e zi,
fjalën vdekje Ti në varg s’e deshe,
deshe jetën në çdo poezi. "

Me të njëjtën madhështi si dikur poeti vajtonte diktatorin, sot mendjet e robnume po e vajtojnë poetin mbi arkivol. Si poet “i madh” mundesh me shkrujtë e me shkrujtë, dhe unë jam e pafuqishme për me i dhanë leksion tani nji njeriu të dekun. Por adhuruesve të tij u them, mendohuni dy herë: ta zamë për nji moment që ishte e porositun të thurreshin këto vargje për Enver mutin, a nuk mund të ishin ma pak fyese për viktimat e shumta të regjimit të tij a?

Nuk vynë shum talent dhe talent Agolli kishte mjaftë, të thurrej nji lavd ma pak lëndues, poqoftëse duhej të thurrej patjetër për me shpëtue lëkurën. Nuk asht lavdi që i ban Enver mutit Agolli ajo që ma përzien barkun mue, asht nënçmimi e përbuzja që i ban mijëra viktimave të tij me këto vargje. Kur Agolli thotë “fjalën vdekje ti në varg s’e deshe” unë çuditem qysh nuk patëm nji trohë guxim ne të rinjtë e këtij shekulli së paku t’i themi këtij plaku mashtrues nji herë: jo ai vdekjen në varg nuk e deshi; e deshi në jetët e njerëzve që e kundërshtuen; e deshi në burgjet e tija; e deshi në dhomat e sigurimit; e deshi në kazermat e internimit; e deshi gjithandej dhe aq shum e deshi saqë edhe eshnat ua zhduki, derisa gjithë Shqypnia u ba nji vorr i madh. Ju nuk e dijshit këtë kur i shërbyet armatës së tij? Si i’a falni ju vetes zotni këtë varg? ( A.Sh)


#146

Edhe un kam qene “i majte qe nuk i kane bere keq njeriu” per shume vjet me radhe derisa me ra ne dore nje vjershe:

Ed elli a me: "Questo misero modo
tegnon l’anime triste di coloro
che visser sanza ’nfamia e sanza lodo. 36

Mischiate sono a quel cattivo coro
de li angeli che non furon ribelli
né fur fedeli a Dio, ma per sé fuoro. 39

Caccianli i ciel per non esser men belli,
né lo profondo inferno li riceve,
ch’alcuna gloria i rei avrebber d’elli". 42

E io: "Maestro, che è tanto greve
a lor che lamentar li fa sì forte?".
Rispuose: "Dicerolti molto breve. 45

Questi non hanno speranza di morte,
e la lor cieca vita è tanto bassa,
che ’nvidïosi son d’ogne altra sorte. 48

Fama di loro il mondo esser non lassa;
misericordia e giustizia li sdegna:
non ragioniam di lor, ma guarda e passa". 51

Thash me vete nuk qeka gjo me qene “i majte qe nuk i kane bere keq njeriu”, ne boten tjeter qeke me keq se i internu. Çer t’boj, çer t’boj e si t’ja boj qe t’bohem i keq, me ne fund thash: “e gjeta do bohem spijun”, dhe meqe me iluminoi nje poet, u bera spijun i Lidhjes se Shkrimtareve qe Nuk i Kane Bere Keq Njeriu. Dmth jo spijun si do ku do, por spijun me kulture, pranej ti ke thene me te drejte se kam kulture me teper se Shkaba. Pranej un mor vesh nga astrologjia qe lidh karakteret e njerzve me kostelacjonet yjore te Shkabes, Zanes, Marlonit, Pallimit, Humorit, etj. Pranej komentet e mija mjegullohen si Mjegullnaja e Andromedes.