Armanda Hysa: Prejardhja pellazge e shqiptarëve për shembull nuk është mit, por rrenë e pastër

squarepusher @squarepusher 13 gusht 2018 në 01:33 e pasdites

del-ta @del-ta 13 gusht 2018 në 02:21 e pasdites

I ziu mutc,po I hane kotheren e. bukes! Megjithese titulli nuk perputhet shume me permbajtjen. C’mitizimi ne krize?? Ndonje albe na ka ngelur,

korriku @korriku 13 gusht 2018 në 02:25 e pasdites

Nuk e lexova po duket seriozisht se po konkurrojne mucin

STALKER @STALKER 13 gusht 2018 në 03:20 e pasdites ↩ #3

Lexoje. Zonja eshte profesioniste në ato qe thote. Nje nga intervistat më të mira në shqip të ketyre koheve të fundit

..... ...... @InkuizitoriMoth 13 gusht 2018 në 03:24 e pasdites

Ne pritje te komentit te Korrikses te gjendur midis dy zjarresh.
Hajde qyfyre hajde, nuk kemi levizur nje santim nga shprehja e shok Enver: Politika ne plan te pare!

del-ta @del-ta 13 gusht 2018 në 03:48 e pasdites

Per te majtet nderkombetariste, kjo eshte interviste pozitive,sepse zonjusha ne fjale anon nga fshati I xha sorrosit. Pozicionimi kunder kombetarizmit feminor shqiptar nen emrin gjoja objektivizmit historik, e ben simpatike te turmat inferiore nderkombetariste shqiptare. I neveritshem fakti qe u referohen shqiptareve si ballkanike! Po kjo cuca cfare eshte?? Apo "europiane". Ēnadhēr brik in dhė uoll-

korriku @korriku 13 gusht 2018 në 04:03 e pasdites ↩ #4

Se c’do bej une, e lexoj apo jo, eshte pune per mua, titulli qenka idiotesi.

STALKER @STALKER 13 gusht 2018 në 04:46 e pasdites ↩ #7

Titulli eshte nxjerre nga artikulli. I cili ka mbi 10 tituj të tjere.
Ja nje tjeter :

Unë nuk besoj se ka miqësi e armiqësi mes popujve

machitewa @machitewa 13 gusht 2018 në 04:53 e pasdites

Kur e thote kjo se eshte rrene, rrene eshte. Sapo eshte kthyer nga nje takim me pellazget.
Pastaj ftesat e honoraret tryezave te sorrosit, vuuu.

STALKER @STALKER 13 gusht 2018 në 05:28 e pasdites

Perrallat me pellazge (edhe pse intervista flet shume më teper për emancipimin e gruas se sa për ta) é ka origjinen në fund të viteve 70 (kur socializmit filluan ti bien dukshem baterite: prishja me Kinen).

Ka disa regjistrime në Radio Tirana, që janë bërë nga kronistët e saj në raste takimesh të E. Hoxhës me albanologë të ndryshëm (kurrë të publikuara), ku ndërsa këta të fundit ngrenë probleme thelbësore të shkencave albanologjike, ai, Enver Hoxha, nis e flet për pellazgët, sipas trajtimit që i ka bërë kësaj teme një burë fort i nderuar, Prof. S. Konda, por që edhe pse më sistematik, në metodologji rimerr të njëjtën logjike me të cilin u trajtua ky problem në periudhën e Rilindjes kombëtare, pra në një kohë (që më duket se është kthyer edhe sot) kur nuk mund të ishe patriot i mirë pa thënë diçka për lashtësinë marramendëse e legjendare të shqipes dhe të shqiptarve vetë. Ndërkohë që ka një sërë problemesh të pazgjidhura për të folur me një farë sigurie për prejardhjen ilire të shqiptarve, i gjithë ky folklor modern me pellazgë nuk ngrihet dot as në nivel teorie dhe sot e kësaj dite mbetet diçka si ajo puna e mormonëve që janë të bindur se Krishti ka kaluar një herë andej nga Amerika.

Hoxha: se ne mund të vijme edhe nga pellazget!
Cabej: aaaaa, më vjen keq, nga iliret, edhe, ama për pellazget s’me ke me vete

Albano-id @Albano-id 13 gusht 2018 në 07:53 e pasdites

jo se nuk e dinim qe eshte rren, te peshku i vjeter eshte ironizuar jo pak me kete punen e pellazgeve , aq sa ne cdo fjali permendej fjala pellazg, me kujtohet me pak nostalgji kane qene tema te zjarrta ku dalloheshin grupimet, patriotet romantike, demitizursit alla lubonje koznopolite dhe saktivistat grupi i trete

Alba2265 @Alba2265 13 gusht 2018 në 08:01 e pasdites

Gjithe historia zyrtare e vendeve te ballkanit eshtenje tufe genjeshtrash apo gjysem genjeshtrash te rena dakord si thote napoleoni.

korriku @korriku 14 gusht 2018 në 12:30 e paradites

duhet ta pranoj se nuk kisha lexuar ndonjehere te flitej histori ne menyre te tille
Megjithate sado e fresket dhe e hapur, edhe llogjika e saj i ka nja dy blind spots

..... ...... @InkuizitoriMoth 14 gusht 2018 në 03:00 e paradites ↩ #13

Tani ne pritje qe te pelqehet edhe titulli.

Rrotullohet guri e shkon ne ven te vet. Gur, gur, behet mur. Kadale, kadale, behet miti mullar.

..... ...... @InkuizitoriMoth 14 gusht 2018 në 03:05 e paradites

Nuk eshte halli as tek miti, as tek pellazget, as tek iliret, as as tek kombi, por halli eshte me ja dhi fese dhe personave mitike fetare qe jane rrena te paster siç ka thene shok Enver.

Dhe te dy palet ne konflikt ja kane arritur t’ja bejne mu ne koke fese, pa vene re qe e kane bere mbi koke te tyre ne radhe te pare.

Arban @Arban 14 gusht 2018 në 04:07 e paradites

Na doli edhe nje koke antropologjie. Nja dy rreshta lexova nga kjo, po qe nga titulli merret vesh c’mall eshte. Domethene miti na qenka rrene e piste.

STALKER @STALKER 14 gusht 2018 në 05:14 e paradites ↩ #16

zbrit pak me poshte se dy rreshta

Ne cdo rresht do mesosh dicka

Arban @Arban 14 gusht 2018 në 05:20 e paradites ↩ #17

Nuk besoj se do impresionohem kaq sa ti, ndjese per paragjykimin.

Vani Vini @vani_vini 14 gusht 2018 në 05:58 e paradites

Kjo me kujtoi kete dyqanin e ri ne Tirane.
17 votes and 6 comments so far on Reddit

korriku @korriku 14 gusht 2018 në 07:47 e paradites ↩ #19

Jo jo, jepi nje shans dhe lexoja si i thote argumentet dhe cfare jane ato. As qe krahasohet me shumicen dhe eshte nje publikim i thjeshte ne media jo mainstream, kur meriton te jete ne qender te vemendjes.

Inge Dahlheimer @Ingeborg1 14 gusht 2018 në 08:15 e paradites

Armanda Hysen e kam patur per njefare kohe friends ne Facebook. Eshte grua goxha e lexuar dhe e trajton antropologjine me shume pasion e vullnet. Eshte edhe poliglote (njeh shume gjuhe te Ballkanit) dhe i ka rene ketij te fundit kryq e terthor, nga nuk ka qene (qe per profesionin e saj eshte e rendesishme). Eshte intelektuale e papolitizuar dhe perpiqet, qe te gjitha temat rreth Ballkanit ti trajtoje me neutralitet.
Nuk kam rene gjithmone dakort me mendimet e saj po ne pjesen me te madhe ama po. Intervista me pelqeu dhe shpresoje te japi edhe te tjera si ajo. Nje pjese agresive e nacionalisteve shqiptare (sidomos nga Kosova) e kane kercenuar dhe share me fjale te pista.

korriku @korriku 14 gusht 2018 në 08:55 e paradites

Me habiti me njohjen e serbishtes dhe kengeve te miteve te tyre
Keto lloj profesionistesh kam pershtypjen jane te rralle tek ne (aq me teper gjinia femer)

STALKER @STALKER 14 gusht 2018 në 09:24 e paradites ↩ #22

autorja eshte nga Kosova

korriku @korriku 14 gusht 2018 në 09:35 e paradites ↩ #23

Ata / ato duhet te jene me te miret ne kete fushe (albanologji, etnologji, antropologji)
Duket e specialuzuar ne nje spekter te gjere fushash sociale te nderlidhura, eshte nje asset per zhvillimet moderne te ketyre fushave specifike tonat, por dhe rajonale / ballkanike. Flm per rekomandimin.

STALKER @STALKER 14 gusht 2018 në 09:43 e paradites ↩ #24

Kane qene (dhe jane) shume seriozë kosovaret ne albanologji.
Ja qe kshu ka qene (dhe eshte)

njeri i vjeter @iVjetri 14 gusht 2018 në 09:58 e paradites

cok gjyzel hysa hanemja

del-ta @del-ta 14 gusht 2018 në 12:38 e pasdites

Nuk pati asnje zhgënjim në mënyrën sesi do pritej nga qytetarët e botës(së tretë)! Po ta pyesësh kët cucën “neutrale” për ca çështje të tjeta si “kombi” kosovska-metohija,bashkimi kombëtar, do na dalë një mini-albë! Po sidoqoftë mbani me garjet njeri tjetrin sepse zhgënjimi në këtë rastështë I madh. Shqipëria-kalaja e fundit e ndërkombëtarizmit☺

Adela @Adela 14 gusht 2018 në 02:31 e pasdites ↩ #23

Nuk është nga Kosova.

..... ...... @InkuizitoriMoth 14 gusht 2018 në 03:01 e pasdites ↩ #28

Aha nuk qeka nga Kosova. Aq me keq për të nëse nuk eshte. Duhej te ishte se s’ben.

machitewa @machitewa 14 gusht 2018 në 03:30 e pasdites ↩ #28

Dmth nuk eshte as SHUME SERIOZE.

Aquamarine @Aquamarine 14 gusht 2018 në 04:33 e pasdites

Sa kohe kisha pa e degjuar fjalen rrene. Te shqiptuar edhe me vendosmeri. Perse nuk do te shkonte fjala genjeshter ne kete rast? Apo kaq rrene paska qene kjo puna pellazgeve sa genjeshtra nuk e mban dot peshen e fenomenit?

korriku @korriku 14 gusht 2018 në 05:21 e pasdites

squarepusher @squarepusher 14 gusht 2018 në 05:29 e pasdites ↩ #31

Pse jo rrene?

STALKER @STALKER 14 gusht 2018 në 07:00 e pasdites ↩ #33

Për më teper qe rrenë eshte shume më shqip se genjej (qe vjen nga latinishtja giacere, e qe ka dhene giancente (it)

..... ...... @InkuizitoriMoth 14 gusht 2018 në 08:17 e pasdites

Nuk eshte e thene qe e kunderta e te vertetes te jete genjeshtra, sepse e kunderta e te vertetes mund te jete rrena, e cila eshte nje genjeshter akoma me madhe qe e ka edhe te verteten mrena - i Modhi

..... ...... @InkuizitoriMoth 14 gusht 2018 në 08:34 e pasdites ↩ #35

Nuk doli keq si epigrame shprehja me siper e te Modhit . Duke e kundruar gjithe vetekenaqsi, fraza e fundi me ngjalli nje si ndjenje erotike me shprehjen “e ka … mrena” qe u be pretekst per nje epigrame akoma me te modhe.

Kur genjeshtra ja fut mrena te vertetes qe rri lakuriq pa pik turpi ne mes te pazarit tu e pa e gjithe bota ne drite te syrit, atehere lind rrena qe vjen si kofini mbas te vjeli e mçefme mbas ferre ul galic si kopil i modh qe se ha ate tek gjith lezet - i Modhi

Arban @Arban 14 gusht 2018 në 10:07 e pasdites ↩ #34

Na e thuaj pak ta mesojme dhe ne se cfare na paska me shume rrene nga genjeshter. Apo zhytja t’ia zhytim.

Arban @Arban 14 gusht 2018 në 10:20 e pasdites ↩ #31

Nuk eshte genjeshter, se genjeshter vjen nga latinishtja giacere, e qe ka dhene giancente. Po e gjete lidhjen, ke nje pale pushime ne Maldive. Dallimi i vetem eshte se kjo nuk eshte serioze, sepse nuk eshte perfaqesues e kombit te perzgjedhur kosovar (qe konkurron rrote me rrote me hebrenjte), prandaj ka perdorur fjalen joserioze “rrene”.

korriku @korriku 14 gusht 2018 në 11:30 e pasdites ↩ #32

iu hodha nje sy studimeve ne blogun e saj, qenkan t’i lexosh per qejf ndekohe qe harxhon kohen perditshem per ne pune, ne tren a autobus, nuk duan humbur

..... ...... @InkuizitoriMoth 15 gusht 2018 në 10:43 e paradites

ACDC @ACDC 15 gusht 2018 në 12:38 e pasdites

Armanda Hysa

Themeluese dhe administratore e grupit Serbian-Albanian Friendship Association ne Facebook…

Kaq mjafton per te ditur cfare “malli” eshte.

Ne Serbi nje monster te tille do ta kishin zhfukur, ne Shqiperi e mbajne per njeri te ditur.

Nuk mesuan akoma shqipot nga e kaluara kur sundonin gati gjysmen e gadishullit Ilirik dhe sot kane mbetur me 28 mije km2 shtet dhe Kosoven.

Me Armandat,do te na zhduken edhe ato 28 mije km2 qe kemi se Kosoven e kemi te humbur sa te vazhdojne te respektohen monstrat si Amanda qe e paska nderruar emrin ne Amanda Koko Manda ne Facebook.

Kjo eshte nje kelyshe e serbeve juve vazhdojini ti beni temena…

xhibi @xhibi 15 gusht 2018 në 12:57 e pasdites ↩ #4

Une ndalova leximin ketu:

A e kanë sajuar historianët serbë historinë e Betejës së Fushë Kosovës? Jo, fare nuk mendoj kështu. Por problemet lindin tek shumëllojshmëria e burimeve të përdorura. Tani historianët serbë mbështeten kryesisht në burimet sllave, pak janë përdorur ato osmane, por nuk mund të themi se ata gënjejnë. Ata ndoshta i bien shkurt, apo lënë në heshtje, aleatët ballkanas, por pjesëmarrja e aleatëve nuk vë dot në dyshim faktin se ajo betejë u udhëhoq nga mbreti serb, çka e vendos Serbinë e kohës në qendër të ndodhisë, njësoj sikurse betejat e Skënderbeut vendosin arbrit në qendër të ngjarjeve edhe pse nuk mund të mohohen ndihmat që Skënderbeu merrte në forca njerëzore e financiare nga jashtë.

Genjeshtrat e propaganda me efikase jane ato qe s’thone nata eshte dite por ato qe masazhojne faktet e tingellojne te verteta, ama rezultati eshte nje “e vertete” e cila jo vetem eshte ne total genjeshter, por ka qellime te caktuara pertej genjeshtres specifike. Te thuash kesisoj se serbet nuk genjejne ne kete pike eshte se paku naivitet; ne rastin e nje akademike/u qe tund kredencialet si shpate kunder te genjeshtrave historike eshte se paku donkishotizem.

P.sh. si nje beteje serbe ne Kosove e ben Kosoven djepin e serbiserise, sic argumentojne serbet? Pse s’qendron ky argument ne trojet tashme jashte Serbise ku kane luftuar serbet qemoti?

Nje gomarllik akoma me i madh per nje akademik eshte qe direkt ose indirekt te argumentoje se toka i takon atij qe e fitoi X beteje ne vitin Y ne kuptimin qe jo vetem e ka se e fitoi, por e ndryshon dhe historine para betejes. Sipas kesaj i bie qe betejat te cilat Skenderbeu i fitoi duke luftuar per Otomanet do te thote qe ato troje te jene ja turke ja shqiptare, ose se paku duhet te ishin. Apo eshte ketu faktori deciziv si u ndien emocionalisht serbet pas betejes ne Kosove vs shqiptareve qe luftonin me Skenderbeun per perandorine otomane neper troje qe te cilat sot s’jane brenda kufijve te Shqiperise ose Turqise?

Qershia mbi torte per mua ishte argumenti qe betejat e Skenderbeut ne troje te cilat ishin te paraardhesve te tij qe shekuj para se sllavet te vinin ne Ballkan jane kesisoj ekuivalente me betejat e serbeve ne Kosove e ata qe fituan betejat ne menyre retroaktive e bene ate cope toke shqitare a serbe, apo se paku legjitimojne pretendimet e tyre per historine dhe rendesine e atyre trojeve per ta.

..... ...... @InkuizitoriMoth 15 gusht 2018 në 01:03 e pasdites ↩ #41

mirseardhe ACDC, ka kohe qe s’je duk ketej pari.
Sa per te thene mirseardhe, sepse ti mirsevjen ne Peshk si kriminel ordiner per te zhduk njerez.

Pjer Thomas @Pjer 15 gusht 2018 në 01:24 e pasdites

zonja ne fjale, me duket me shume propaganduese e feminizmit se antropologe

Aquamarine @Aquamarine 15 gusht 2018 në 01:44 e pasdites ↩ #33

Po sec mban nje profum jo te mire tingellimi, duket sikur i meshon shume fjales, si bicim karshilleku. Nese do te thuhej genjeshter, fjalia do te kishte me pak emocionalitet, me shume compassion per zemrat e thyera prej kesaj deklarate te thene kaq shqeto. Megjithese me c’po shikoj genjeshtra qenka fjale latine, ndersa rrena mund te kete qene pellazge ku i dihet.

Dhe pse rrene e paster? Me kete ‘e paster’ dmth as mos t’i shkoje mendja shqipes ke endrrat pellazge sepse eshte vertetuar me 1000 firma qe pellazget nuk jane paraardhesit tane por paraardhes te nje populli tjeter, pra s’kemi as edhe nje lidhje me ta… heartbreaking.

Aquamarine @Aquamarine 15 gusht 2018 në 02:14 e pasdites

Aquamarine @Aquamarine 15 gusht 2018 në 02:19 e pasdites

S’ka nevoje me me e zgjat debatin me rrene apo genjeshter se tani u qartesova. I shkon me shume fjala rrene se pasi na iluminoi acdc me profilin e fb pashe qe qeka goce bobe. Pse con friend request kur te dhem gishti me dhon like…
Si duket i pelqen te shprehet kshu…

..... ...... @InkuizitoriMoth 15 gusht 2018 në 03:01 e pasdites ↩ #45

ahahahaha

..... ...... @InkuizitoriMoth 15 gusht 2018 në 03:22 e pasdites

Kom edhe un per te tregu nje tregim me seks, me te verteten lakuriq qe e deshiron çdo piskuriq:

Rabbi Rafaeli i Bersçadit njihej nga të gjithë për sinqeritetin e tij. Ndodhi njëherë që dëshmia e tij duhej të përcaktonte për jetën e një çifuti të akuzuar për një krim. Rabbi Rafaeli e dinte se person në fjale ishte fajtor: natën para shqyrtimit të çështjes ai nuk shkonte për të fjetur, por luftoi duke u lutur deri në agim. Pastaj u shtri për toke, mbylli sytë dhe menjëherë dha shpirt.

..... ...... @InkuizitoriMoth 15 gusht 2018 në 04:11 e pasdites

del-ta @del-ta 15 gusht 2018 në 04:50 e pasdites

Tani qe mut-chi,ljuboja,beograd bubuzheli dhe ca loqe te tjere konsiderohen figura te djegura ne syte e shqiptareve,kerkojne lart e posht ndonje jenicer te pakonsumuar akoma qe te mbahet gjalle “rrena” e paster se shqiptaret jane te ardhur ne gadishullin ilirik. Germo tare germo, po veglat e shqiptare e do gjesh!

Alba2265 @Alba2265 15 gusht 2018 në 09:12 e pasdites ↩ #42

Eshte e vertete se Kosova eshte djepi i Serbise jo per betejen e kosoves por per mbreterin e car dushanit manastirin e gracanices etj qe jane themelia e identitetit serb ashtu si kruja e skenderbeu jane gur themelie i identitetit shqiptar.Por ky fakt historik nuk duhet perdorur per te justifikuar pulitiken moderne .dikur gjate sundimit turk kosova u zbraz nga serbet e u popullua nga shqiptaret .perseri ky fakt eshte thjesht per kuriozitet historik e jo per te formuluar pulitiken moderne.historia e ballkanit eshte teper e mollokrepsur me sundime te shumta e te panumerta , me zhvendosje popullsish po aq te shumta dhe perdorimi i se drejtes historike per te zgjidhur problemt moderne vetem sa prodhon sherr pas sherri.

Inge Dahlheimer @Ingeborg1 16 gusht 2018 në 02:53 e paradites

Mundesisht kur argumentoni me fakte studimore historike e jo ashtu kot ne tym se nuk iu pelqen juve mendimi i tjetrit. Kujt i plasi? Pastaj edhe serbet dhe greket kane Armandat e tyre…Ku i keni publicistiken dhe doktoraturat tuaja meqe ra fjala?

..... ...... @InkuizitoriMoth 16 gusht 2018 në 03:35 e paradites

I vetmi kuriozitet qe ja vlen eshte te shofim se çfar femnash jane studjueset e pales serbe. Per te shuar kete kuriozitet mund te na ndihmoje xhibi, i njef kto lloj femnash si gazetar kosovar qe eshte, plus qe per pune seksi eshte veçanerisht kurioz.

..... ...... @InkuizitoriMoth 16 gusht 2018 në 04:46 e paradites

Ne çmendinen ku e paten çuar Shvejkun ishte nje profesor universitei qe mendonte se brenda planetit toke ishte nje nje plane tjeter me diameter me te madh. Ndersa presoret e universitetiteve neper kryeqytete te planetit Toke mendojne se brenda te vertetes ndodhet nje e vertete akoma me e madhe, e keshtu me tej ne pafundesi, e verteta nuk arrihet ndonjehere me jahu! - i Modhi

Pjer Thomas @Pjer 16 gusht 2018 në 01:31 e pasdites ↩ #52

E dashur Alba, kjo quhet shtremberim ihistorise, se jo vetem ne Kosove/Dardani , shqiptaret jane autoktone, por edhe diç me larte, Nish e rrotull saj, dikur kan pas jetuar shqiptaret. Serbet, apo sllavet, jane te ardhur ne Ballkan, aty nga shekulli i 6 , dhe kjo gje e provuar historikisht e shkencerisht edhe nga historianet sllave e te vendeve te tjera.

del-ta @del-ta 16 gusht 2018 në 04:18 e pasdites

O pjer,po te gjithë ata që I kanë tallur shoket në tashkëz☺janë me serbin për të marrë hak! As jehovai si bën dot derman,

xhibi @xhibi 17 gusht 2018 në 01:14 e pasdites ↩ #52

Eshte e vertete se Kosova eshte djepi i Serbise jo per betejen e kosoves por per mbreterin e car dushanit manastirin e gracanices etj qe jane themelia e identitetit serb ashtu si kruja e skenderbeu jane gur themelie i identitetit shqiptar.

Nese s’e ke me ironi kete “argument”… shpesh nje shtet qe synon ta cekaemrin-zoje nje territor i cili s’eshte i veti (duke qene se ka qene historikisht i banuar si shumice nga X komshi) ben kesi argumentash retroaktive dhe pas-historike, ngul nje gozhde Nastradini kulturoro-shpirterore ne ate territor me kesi teorirash barsaletiste. Kur e ben Izraeli me Jeruzalemin (duke ditur qe ne krahasim me Ballkanin Izraeli u be shtet pardje) normal qe do e beje Serbia me Kosoven, e jo shume ndryshe nga ca argumentonte Greqia per jugun aktual te Shqiperise gjate kohes kur Fan Noli themeloi ate kishen te ciles pas monizmit i doli pronar Janulla.

Se c’gje e frymezoi nje komb per tu bere shtet nuk qendron si argument legjitimiteti per X territor me shume sesa te thuash ti p.sh. qe u bere burre duke pare aktore porno serbe ne TV te Jugosllavit e kesisoj femrat serbe qe luajne porno jane haremi yt legjitim.

machitewa @machitewa 17 gusht 2018 në 05:02 e pasdites ↩ #52

Ne djep e tyre pra duhej te ndiheshin rehat. Pse duhej vazhdimisht te sulmonin fqinjet, ti nisnin luftera. Nuk e dij nese ti ke jetuar ndonjehere ne Kosove, por nga pervoja ime e dij se serbet ne Kosove kurre nuk jane ndier as jane sjellur si ne shtepine e tyre, por si pushtues. Gjithmone agresive e te pasigurte.
Perkundrazi, shqiptaret ne Kosove, gjithmone ne pritje te thyeje qafen pushtuesi i radhes. Gjithmone e kemi pase njefare vetedije se “keta do te lodhen e do te ikin”. 100 vitet e fundit dihet sakte se Kosova me serbe eshte banuar vetem gjate fazave te prurjes se koloneve (merru tokat shqiptareve, ne emer te ndonje reforme, epu koloneve serbe, te cilet pas ndonje viti ua kane shitur shqiptareve dhe jane ikur prap ne serbi). Shumica prej tyre me stimulime te vazhdueshme ne pagesa e benefite te shumta nga beogradi kane vazhduar te rrijne ne Kosove.
Popujt e lashte e autoktone rralle shume rrallekane tendenca te nisin luftera ose pushtime. S’kane komplekse te tilla inferioriteti ne identitet si maqedonet apo serbet.
Miti i djepit te Kosoves daton ne fund te shekullit XIX.
Babai themelues i kombit serb, vuk karaxhiqi ka vdekur ne vitet 1860. Nje mbledhes i folklorit (qe ne shumice eshte folklor shqiptar, e nder botimet e tij te para si filolog kishte “Arnautske pjesme”).
Me ato manastiret e decanit e pejes, je ne lojen e tyre, me popa e prifterinje ushtarake 100% ne mision kolonizues, jane te bizantit ortodoks dhe neper afreske kane figura me plisa te bardhe, dhe deri para ripushtimit serb te Kosoves historikisht jane mirembajtur nga shqiptarët.

Sava Janjic eshte peshkopi aktual i manastirit te Decanit:

Alba2265 @Alba2265 18 gusht 2018 në 01:50 e paradites ↩ #59

ne ate kohe filloi edhe miti i skenderbeut tek ne.ne shek XIX filluan levizjet nacionaliste ne europe dhe ballkan.thelbi i levizjeve nacionaliste ne balkan ishte kontrasti midis te kaluares se shkelqier e te tashmes se zymte nen perandorine osmane ,prandaj o burra te kthehemi ne lavdine e 500 vjeteve me pare pavaresisht se shume ujera kishin rrjedhur e realiteti ne terren kishte ndryshuar. .serbet kishin si pike referimi mbreterine e car dushanit ,bullgaret perendorine e tyre ne vitet 1000,greket qyteterimin antik grek ,shqipot asgje nga keto randaj nxorren skenderbeun nga pluhuri i harreses .

STALKER @STALKER 19 gusht 2018 në 07:08 e paradites ↩ #58

Xhib, une them se historia eshte zanat, ka profesioniste për kete pune. Sepse ka dhe teori brenda shkences se historise qe studjojne fenomene të caktuara, psh shfaqjen dhe zhdukjen e grupeve të ndryshme etnike në nje x territor.
Psh, thjesht për ta ilustruar: ke degjuar ti për Khazaret? Nje popull shfaqur dhe zhdukur pergjate harkut kohor të shek 6 deri 13. Fakti qe sot s’ka me khazarë, nuk do të thote qe skane ekzistuar kurre
Për shembull ë?

Ose, tek faqja wiki e ketij popull (qe asokohe kanë arritur të krijojne deri dhe perandori - khaganat) ka nje harte qe shpjegon popujt é asaj periudhe. Pikerisht në territorin për të cilin po flasim (kosova, Serbia, veriu i Shqiperise aktuale) në ate harte lexon : Valakia (dmth valaket, qe ne i quajme vllehe). Ja, në ate harte nuk figuron as emri arber, as serb

Dua të them: eshte zanat dhe Historia. Nuk i bihet me nje “ai territor ka qene historikisht banuar me se shumti nga X komshi” se ja, unë sjell nje harte ku nuk figuron as komshiu X as komshiu Y, por nje tjeter ‘komshi’ : Z (vlleh)

Aquamarine @Aquamarine 19 gusht 2018 në 07:12 e paradites ↩ #59

Me ca kam vene re, kush ka bere mastera e phd-ra neper BE, sidomos kto shkencat sociale, kane tendencen te flasin ndoshta padashje nga deshira per t’u treguar sa me objektive ne menyre cmitizuese per te kaluaren e personazhet e saj. Por kombi eshte familja, nuk shahet kurre familja jote. Me ka qelluar njehere me nje te njohuren time edhe kjo me mastera e phd-ra ngarkuar ne perendim, erdhi me ca miq te huaj duke pa muzeun e krujes. E ke parasysh qe kur behet fjale per skenderbeun, normal qe ne qe ishim host do u tregonim eshte heroi kombetar dhe historine e jetes, por ksaj iu duken shume te tepruara keto ndaj e mbylli muhabetin e skenderbeut duke iu thene buzagaz miqve te saj europiane “he was just a nice guy”…oops, na e 10jeu…skenderbeu … kshu kshu shkolla tepert te le budalla kane pas thene pleqte.
Nuk duhet te flitet kurre keq per familjen, sido qe te jete puna. Ta kene vath ne vesh ata qe e dine veten per te mencur.

STALKER @STALKER 19 gusht 2018 në 07:17 e paradites ↩ #62

Kjo qenka ç’qenka (mu kujtu “se ashtu eshte nje pune” )

Aquamarine @Aquamarine 19 gusht 2018 në 07:26 e paradites ↩ #63

Puna eshte se neve sna kane fort qejf komshite. Por edhe pse kemi ngel nje cope toke, shqiptaret kane gjet momentin e duhur per t’i bere qejfin komshiut me kto te verteta te pastra qe paskan zbuluar. Nderkaq qe i kemi te fresketa fare historite gjakatare, si ia ben zemra. Ndaj them, kombi eshte familje, kujdes ca flet.

STALKER @STALKER 19 gusht 2018 në 07:40 e paradites ↩ #64

Mire, po kujdes se do behesh si Fahriu qe flet për antihistorianë (qe eshte njesoj sikur me fol për antimjekë, antiarkitektë apo antiaktorë )

Aquamarine @Aquamarine 19 gusht 2018 në 07:44 e paradites ↩ #65

Une sjam antihistoriane, une jam anti-kujdes-kur-flet se historia eshte pulitike sado na pelqen ta quajme shkence.

STALKER @STALKER 19 gusht 2018 në 07:52 e paradites ↩ #66

Ok, antipolitikane

STALKER @STALKER 19 gusht 2018 në 08:15 e paradites ↩ #59

Të kerkosh plisa (qeleshe) në keto foto eshte sikur të kthehesh në shek é XIX, dmth në atë të Vuk Karaxhiqit (qe thoshe se “kush flet shtokavien, dmth serbokroatisht, eshte serb” )

machitewa @machitewa 19 gusht 2018 në 09:56 e paradites ↩ #68

Vuk Karaxhiq e ka thene kete pikerisht per faktin se, ne te gjalle te tij, serbet nuk e kane ditur cka jane. Nuk e kane ditur qe jane serbe as nuk e kane ditur qe flasin serbisht. Ka vdekur ne vitin 1864. Edhe pas vdekjes se tij serbet ne shumice kane kujtuar se jane bullgare, bile bullgaret per serbet kane qene pike referimi ne levizjet e para nacionaliste. Psh levizjet e para origjinale serbe, levizjes çetnike, jane kryekeput model bullgar (serbet e pare cetnike kane qene anetare te thjeshte te cetave bullgare) qe ka vepruar ne pjese te maqedonise. (Fakti qe nuk jane bashke eshte se ne ate kohe bullgaret veten e shihnin shume me larte dhe serbet i konsideronin thjeshte jo te denje, tip ciganesh).
Sa i perket raportit me shqiptaret, pak ose aspak ka fakte historike qe serbet te kene pasur probleme me shqiptaret para vitit 1878. Ne momentin qe osmanet pajtohen qe beogradit t’i falin sanxhakun e nishit, dhe ne marreveshje perfshihet edhe perzenia e popullsise (qe ishte absolute shqiptare), aty ndodhe edhe thyerja e madhe e raporteve nderetnike.
Nga raportimet e kohes, nje lider i komunitetit serb te Kosoves (Jovanoviq, me sa me kujtohet) kishte raportuar se momenti i ktheses dhe fillimit te armiqesise e urrejtjes me shqiptaret ka qene marrja e sanxhakut te nishit, menyra si i kemi perzene e shfarosur popullsine shqiptare, ka qene pastrim etnik, ndersa shqiptaret e nishit te ikur ne rajonin e prishtines dhe anamoraves e kishin krejt te fresket kujtesen me masakra te bera nga serbet, dhe ne shpirtin e tyre nuk kishte deshire tjeter perveq hakmarrjes. Menjeher pas vitit 1878, shqiptaret e ikur nga nishi, muhaxheret, filluan masakrat ndaj serbeve ne rajonin e prishtines e anamoraves.

The rest is history…

STALKER @STALKER 19 gusht 2018 në 10:17 e paradites ↩ #69

Shih, prap ky “me serbet” (aty ke ngel ti xhanem, në shek XIX). Qeleshet mër qeleshet, ku janë qeleshet tek fotot e manastireve në fjale

korriku @korriku 19 gusht 2018 në 10:37 e paradites ↩ #61

do kujtuar gjithnje dhe me modesti

machitewa @machitewa 19 gusht 2018 në 10:38 e paradites

Janjićije Popović, a Kosovo Serb community leader in the period prior to the Balkan Wars, noted that after the 1876–8 wars, the hatred of the Turks and Albanians towards the Serbs ‘tripled’. A number of Albanian refugees from Toplica region, radicalized by their experience, engaged in retaliatory violence against the Serbian minority in Kosovo… The 1878 cleansing was a turning point because it was the first gross and large-scale injustice committed by Serbian forces against the Albanians. From that point onward, both ethnic groups had recent experiences of massive victimization that could be used to justify ‘revenge’ attacks. Furthermore, Muslim Albanians had every reason to resist the incorporation into the Serbian state."

machitewa @machitewa 19 gusht 2018 në 10:49 e paradites ↩ #70

A i don me lesh a pa lesh?

korriku @korriku 19 gusht 2018 në 11:11 e paradites

me teper se qendrimi ndaj subjektit ne fjale, ne ato dy studime qe lexova tek Armanda Hysa (plus kete interviste) me beri pershtypje respekti i saj ndaj fushes qe studion duke e trajtuar ate si shkence, hapat me te cilat ajo leviz brenda fushes se studimit.
Nje lende shkencore ne pergjithesi (qofte natyrore a shoqerore) ka metodike te caktuar permes se ciles dilet tek objektiviteti, e verteta, dhe shmanget subjektivizmi.
Manipulimet ne studimet ndodhin kur refuzohet metodika shkencore si parim pune, dhe percmimi ndaj kesaj te fundit ka ne origjine deshiren per t’ia nenshtruar fushen subjektivizmave (te vogla a te medha, individuale a kolektive) e nga ky moment ajo resht se qeni fushe (albanologji, etnologji, antropologji, histori) ne vetvete.

machitewa @machitewa 19 gusht 2018 në 11:23 e paradites ↩ #74

Shume e sakte.
Tash, a do te kishe miresine me na tregu vetem edhe sipas ciles metodike shkencore znj Hysaj ka faktuar se prejardhja pellazge e shqiptareve nuk eshte mit, por rrene e paster?
Meqe ti pate fatin ta kuptosh metodiken e saj shkencore kaq kthjellet.

Faleminderit in advance

Aquamarine @Aquamarine 19 gusht 2018 në 11:51 e paradites ↩ #75

Studim gjenetik me siguri…

Alba2265 @Alba2265 19 gusht 2018 në 02:43 e pasdites ↩ #73

si shpjegohet qe shumica e toponimeve ne shqiperi jane sllave ?

Pjer Thomas @Pjer 19 gusht 2018 në 03:10 e pasdites ↩ #77

jo shumica por nje pjese, pastaj mos harro se emertimet per ne shqiptaret dhe vendbanimet e shqiptarve, ne shume raste jane vene nga te huajt dhe pushtuesit. Biles vete emertimin Albania dhe Arnautistan, jane vene nga te huajt, kryesisht Roma dhe Otomanet.

machitewa @machitewa 19 gusht 2018 në 03:10 e pasdites ↩ #77

Muj me te tregu rast konkret qe me kane tregu personalisht ata qe e kane perjetu.

Ne arat e fshatit (ne Kosove), fshati krejt banoret shqiptare, nje krua ku freskoheshin fshataret. Vendi quhej “te arat”. Nderkohe sjell serbia kolonet serbe dhe ne ate fshat nje nga arat shteti ia jep ne pronesi nje serbi me emrin Gjura. Aren ku ndodhej kroi. Tash meqe ne prone te tij, Gjura kujdesej edhe per mirembajtjen e kroit etj.
Edhe fillojne shqiptaret (hiq pa i detyru askush): “shkova te kroni i Gjures, e pashe te kroni i Gjures”. Ma shkurt, edhe sot quhet kroni i Gjures, edhe toponimi ne kadaster eshte “te kroni i Gjures”.

Per me teper pas viteve 1909-1918 ka qene projekt i vecante i akademise serbe serbizimi i gjithckaje qe eshte e mundshme.

Ne kete aspekt, mendoj, na ka penalizu edhe feja shume. Emrat shqip jane haram, ose pothuajse tabu, herezi.
Eshte e pabesueshme qysh ne Kosove 99.9% e emrave te kafsheve kane qene shqip, paster fjale shqipe, ndersa emrat e njerezve 99.9% arabisht e turqisht.

Gjuha shqipe poashtu ka qene e ndaluar (haram) nga turqit. Serbishtja jo.

Alba2265 @Alba2265 19 gusht 2018 në 03:41 e pasdites ↩ #79

mire ne kosove kuptohet pse por ne lumin e vlores psh :drashovice , ramice , vodice, brataj etj? po ashtu skrapari korca kolonja etj jane te mbushura me toponime sllave?

Pjer Thomas @Pjer 19 gusht 2018 në 04:51 e pasdites ↩ #80

sllavet si pushtues te organizuar, kane lene emertimet e tyre, shqiptaret kane qene gjithmone te pa organizuar e te perçare, po te perjashtojme vetem 25 vjet te Skenderbeut.

machitewa @machitewa 19 gusht 2018 në 04:58 e pasdites ↩ #80

Po psh gjate shek XIV afersisht 20-30 vite gjithe ballkani ka qene ne sundimin e car dushanit (sot ajo perandori quhet greko-serbe), kishat e perbashketa ortodokse kane patur ndikimin qe te jete e pranueshme edhe sllavishtja te popullsia vendese (krahas greqishtes). Pastaj ka pase edhe periudha kohe pas kohe qe serbet kane qendruar andej.

Une sa here i degjoj toponimet sllave neper shqiperi me ben pershtypje qysh 50 vite shqiperine ne pellembe te dores enver hoxha, nuk ia vrane veshin toponimet serbe?

Ne aspektin politik e historik, s’besoj se kane ndonje efekt sot. E shumta jane deshmi te “gjalla” te pushtimeve e tendencave asimiluese etj.

Alba2265 @Alba2265 19 gusht 2018 në 05:25 e pasdites ↩ #82

Te njejten gje thashe edhe une ne komentin e pare .Fakti qe historia nuk duhet perdorur per te justifikuar politiken moderne e me keq per te ndryshuar kufijte e sotem , nuk duhet te na beje te mohojme faktin se ajo periudhe kur ballkani ka qene nen sundimin e car dushanit te jete burim krenarie per serbet e ta konsiderojne kosoven si djep shpirteror te kombit te tyre .

machitewa @machitewa 19 gusht 2018 në 05:43 e pasdites ↩ #83

Ne “te moderuarit” mendojme keshtu, ok. Pastaj po te shikosh gjeneratat pak me te reja (si kjo armanda maradona), qe as lodhen per te menduar ne kete drejtim. Ato jane te bindura qe ujku eshte vegjetarian.
Deri ketu edhe s’ka ndonje problem. Pastaj qellon qe vie ne pushtet ndonje sheshel a millosheviq “i krisur”, qe i pret si qengja, me mastersa e phd-ra ne dore.

korriku @korriku 19 gusht 2018 në 05:51 e pasdites

sipas ciles metodike shkencore znj Hysaj ka faktuar se prejardhja pellazge e shqiptareve nuk eshte mit, por rrene e paster?

ne pergjigje te pyetjes, mua nuk me rezulton qe Armanda te jete perpjekur fare te merret me kete ceshtje. Ajo e paraqet kete pohim ne argumentim e siper te debatit “c’eshte mit e c’eshte jo-mit/ e genjeshtert”. Dhe ajo besoj ka dashur ta lancoje ate pohim per te iniciuar nje debat mes nesh mbi vertetesine e hipotezes pellazge, per te na bere te fillojme te shohim ndryshe ate pohim, te cilin ne si masa e kemi marre te dhene, por te cilin ajo per veten e saj eshte me se e qarte se nuk qendron, ama nuk ka pas qellimin te na e vertetoje pergjate intervistes. Lancimi i qendrimit te saj per hipotezen pellazge ketu, ka tjeter qellim. Kjo eshte pergjigja qe kam per pyetjen me lart.
Qellimi me te cilin Armanda Hysi ka folur mbi hipotezen pellazge behet e qarte po te lexohet kjo pjese shkeputur nga intervista konkrete, pra konteksti i atij pohimi .

Shkrimi i historisë është një proces i ndërlikuar, ku ndërthuren faktorët objektivë e subjektivë; faktorët ideorë e ideologjikë, që mbizotërojnë në periudha të caktuara kohore; si dhe faktorët etikë, perceptimet mbi të mirën dhe të keqen.
Faktorët objektivë mbështeten tek faktet, në rastin e historisë ato janë burimet parësore e dytësore, dokumentet pra dhe literatura.
Faktorët subjektivë përbëhen nga disa nivele: subjektiviteti i kronikanit dhe i dokument-shkruesit; subjektiviteti i atyre që disa dokumente i kanë ruajtur e disa jo, si dhe subjektiviteti i vetë historianëve.
Vetë subjektivitetet kanë lidhje me moralin, etikën, idetë dhe ideologjitë e caktuara të një periudhe kohore.

Historianët profesionistë janë të vetëdijshëm për këtë kompleks dhe përpiqen të përballen me nivelet e ndryshme të subjektiviteteve kur bëjnë analizat historike.

Në Ballkan shkencat humane janë themeluar me një qëllim të përcaktuar mirë që në nisje, t’i shërbejnë kombit përkatës. Ato i janë nënshtruar pra që në fillim ideologjisë nacionaliste e historianët kishin detyrë mes të tjerash, të formulonin tezat mbi të drejtën historike mbi territoret përkatëse kombëtare.

Me daljen e dekonstruksionit, në shkencat humane lindi prirja tjetër që çdo grand narracion ta quajë mit. Historianë e antropologë iu vunë me zell analizës së ideve e të platformave ideologjike në kuadër të së cilave ishin shkruar studimet historike e etnologjike, duke e nxjerrë çdo histori të mbushur me mite.

E vërteta mbeti jetime nga të dy këto prirje duke marrë automatikisht për të mirëqenë se miti është gënjeshtër.
Por pse mitet na qenkan gënjeshtra?
Le të flasim për mitet e mirëfillta, për shembull Mujin dhe Halilin, ose më saktë ciklin e Eposit të Kreshnikëve.
Tani sigurisht se nuk po argumentoj këtu që Muji e Halili dhe gjithë personazhet e eposit janë figura historike. Por përmes përshkrimeve të ambienteve të tyre jetësore dhe strukturave të mendimit të shprehura përmes dialogëve, figurave e simboleve, a nuk mësojmë ne diçka mbi zeitgeistin mesjetar të malësive të veriut? Apo mbi njëfarë organizimi shoqëror të tyre? Apo mbi marrëdhëniet me grupet e tera etnike e fetare? A nuk nisim të pyesim veten pse fuqia dhe pushteti merren nga linja amësore përmes qumështit të zanave? Pse e mbinatyrshmja është femërore në ato ambiente tipike patriarkale?

Tani flitet shume mbi mitet e komb-formimit, pra miti i origjinës dhe i vazhdimësisë. Kjo sepse mungojnë faktet objektive historike që t’i mbështesin ato teza.
Por a mund të themi se ato janë gënjeshtra të pastra? Jo, pasi po njësoj mungojnë edhe faktet objektive për të kundërtën.
Atëherë përmes analizës së burimeve dytësore mund të hidhen hipoteza të ndryshme, disa prej të cilave rezultojnë të jenë më të logjikshme e disa të tjera jo.
Prejardhja pellazge e shqiptarëve për shembull nuk është mit, por rrenë e pastër.
Prejardhja ilire ose trako ilire mbeten hipoteza deri diku të logjikshme. Mund të flasim për mit të prejardhjes ilire të shqiptarëve kur bëhen përpjekje të kota për të provuar vazhdimësinë mijëra vjeçare në të njëjtin territor, duke mbyllur sytë ndaj dyndjeve të shumta të popujve gjatë 900 viteve (200-1100 era jonë) apo faktorët asimilues romanë e helenë, por nuk është se nuk ka të vërteta fare aty.
Prejardhja prej albanëve të Kaukazit për shembull nuk është fare mit, por rrenë e pastër edhe ajo.

machitewa @machitewa 19 gusht 2018 në 06:12 e pasdites ↩ #85

Shume eshte me rendesi me fole shume. Me fole shume dukesh si e mencur. Nuk ban me u ndale kurrsesi, edhe nese as vet nuk e din cka je tu folë.

Alba2265 @Alba2265 19 gusht 2018 në 06:17 e pasdites

Kur studiohet historia e ballkanit duhet patur parasysh se popujt e ballkanit kane jetuar nen te njejten cati nen disa perandori .shtetet mudherne nuk ekzistonin si sot popullatat identifikoheshin nga feja jo nga kombesia .nese ishe shqipo orthodoks psh mund te zhvendoseshe e te jetoje pa problem fare midis serbeve orthodokse e anasjelltas .kjo lloj jetese ka sjelle perzierje etnike sidomos ne zonat kufitare te vendeve te ballkanit.pra kur gjykon historine duhet te vihen gjerat ne dekorin e kohes e jo nga pozita e sotme e marredhenieve serbo shqiptare .

machitewa @machitewa 19 gusht 2018 në 06:35 e pasdites ↩ #87

Se u zgjatem si shume me kete profesionisten e antropologjise.
Ama, tipit te kesaj armanda hyses me ia ble vec nje pale kepuce prada, ta nxjerr te bazuar hipotezen qe jezu krishti ka qene shqiptar me rrenje pellazge.

Dafne @dafne 19 gusht 2018 në 07:16 e pasdites

faliminderit Alba qe nuk me le te vdes injorante …!
edhe sikur fati i gjithe njerzimit ( edhe pse filantrope deri te Zoti mbahem ) do te mvarej nga Une vetem po te qellonja kombinimin e shprehjes -dekori i kohes ( aq me shume ne kontestin historik te shprehjes ) do kthehesha dhe do i thonja …njerez ma beni hallall , kaq e paskemi pasur ,ju e une .

Alba2265 @Alba2265 19 gusht 2018 në 08:51 e pasdites ↩ #89

je me se e mirepritur.ndritimi i mendjeve te bashkeatdhetareve eshte misioni im .one mind at a time

B-O-H-I-C-A @B-O-H-I-C-A 19 gusht 2018 në 09:38 e pasdites

Ka qene na i here ne Shqiperi kjo Justice Kagan kur ka qene e re ?

korriku @korriku 20 gusht 2018 në 08:36 e paradites

mare pa leje nga blgou i studiueses, mbase peshku ka ide me te qarte mbi patriotizmin e saj me leximin e mendimeve nga A. Hysa ne kete studim.

Loja ngatërrestare mes etnicitetit dhe përkatësisë fetare ka bërë që shpesh grupe shqiptarësh të vuanin pasojat në shtetin jugosllav, si para, ashtu edhe pas Luftës së Dytë Botërore. Para luftës, në kuadër të shkëmbimit të popullsive mes Jugosllavisë dhe Turqisë, shumë shqiptarë jo vetëm nga Kosova, por edhe nga Maqedonia e pësuan këtë fat. Nërsa pas luftës, të paktën për Republikën Jugosllave të Maqedonisë mund të thuhet se kjo dukuri vazhdoi, por në një formë tjetër, atë të emigrimit. Disa prej informantëve të mi thonë se emigrimi ishte me vetëdashje vetëm në pamje të parë, pasi shumë nga njerëzit që ata kishin njohur, kishin pësuar presione të ndryshme nga shteti dhe kishin qenë të detyruar të iknin. Ata që shpërnguleshin në Turqi, më pas i humbnin lidhjet me familjarët e tyre në Maqedoni. Ndërsa kjo nuk ndodhi me të mërguarit në Perëndim.
Kështu informantët tregojnë se pavarësisht se më parë çarshia njihej si “çarshia turke”, pjesa më e madhe e atyre që njiheshin si turq ishin shqiptarë. Ndërsa mendohej që, me shpërnguljen drejt Turqisë, me shtetëzimin e dyqaneve vakëf dhe me ndërtimin e pjesës së re të çarshisë, të arrihej një farë balance etnike. Por përpjekja për ta shtetëzuar të gjithë çarshinë, sikurse e thashë, hasi në kundërshtimin e fortë të pjesës më të madhe. Ndërsa kontratat e qirave për pjesën shtetërore lidheshin kryesisht me maqedonas.
Lëvizja e studentëve kosovarë e vitit 1981 ishte një ngjarje tronditëse për të gjithë Jugosllavinë e kohës. Ishte hera e parë që kërkohej aq hapur disintegrimi i Jugosllavisë, si dhe sinjali i parë paralajmërues se kjo ishte një dukuri e pashmangshme e që do të ndodhte shpejt. Deri në atë kohë, shqiptarët kishin qenë grupi etnik më i margjinalizuar në Jugosllavi. Shqiptarët e Maqedonisë ishin akoma më pak të përfaqësuar sesa ata të Kosovës, të cilët kishin fituar statusin e krahinës autonome.
Në disertacionin e saj Dimova ka analizuar me hollësi pozitën inferiore sociale, ekonomike dhe politike të shqiptarëve para viteve ’90, pra para se Maqedonia të krijohej si shtet i pavarur. Për ta përmbledhur, në një kohë që qytetet në Maqedoni rriteshin e zhvilloheshin, duket se shqiptarëve u ishin rezervuar vetëm hapësirat rurale dhe pak periferi të hapësirës urbane. Arsimi në gjuhën shqipe për nivelin e mesëm e të lartë mungonte thuajse tërësisht, me shumë pak përjashtime në fund të viteve ’80, ndërsa pozitat drejtuese apo edhe thjeshtë ngritjet në detyrë, në çdo sektor ekonomik apo politik, duket se ishin rezervuar tërësisht për maqedonasit (Dimova 2003). Kështu ndarja shqiptar / maqedonas filloi të merrte kuptimin e kundërshtisë dyshe, ku shqiptari përfaqësonte prapambetjen, patriarkalin, orientalin, fanatikun dhe injorantin, nëdrsa maqedonasi përfaqësonte përparimin, qytetarin, evropianin e të arsimuarin (Dimova 2003).
Shqiptarëve dashur padashur u erdhi ne ndihme politika e gastarbeiterit qe të dilnin nga margjinalizimi. Emigracioni u kthye kështu në mjet jetik për shqiptarët, e sidomos për ata që banonin në Republikën Jugosllave të Maqedonisë. Ndërkohë që gjendja e tyre ekonomike përmirësohej, kjo përjetohej me ankth nga pjesa tjetër e popullsisë. Në këtë moment filloi të bëhej e qartë për maqedonasit se me rritjen e mirëqenies, shqiptarët do të kërkonin më shumë hapësira përfaqësimi si në fushën e marrdhënieve sociale (do të rriteshin kërkesat për arsimim, për të drejta të barabarta në marrdhëniet e punës, për përfaqësim në organet drejtuese të ndërmarrjeve, etj), ashtu dhe në atë të politikës. Por këto të drejta që shqiptarëve duhet t’u takonin normalisht shiheshin nga ana e maqedonasve si kërcënim për pushtimin e hapësirave të tyre të përfaqësimit. E nëse ligjërimet nacionaliste janë të kuptueshme në gojën e të margjinalizuarve (shqiptarëve), ato filluan të bëheshin pjesë e fjalorit të përditshëm të maqedonasve dhe të gjenin pasqyrim edhe në politikat shtetërore.
Kjo ishte gjendja kur në Kosovë filluan në vitin 1981 demostratat studentore. Jo vetëm politikanët e Republikës Jugosllave të Maqedonisë, por edhe njerëzit e thjeshtë të kombësisë maqedonase filluan të besonin se frika e shpjeguar më sipër nuk kishte qenë e kotë, dhe se duhej bërë diçka për t’i frenuar shqiptarët.
Informantët e mi thonë se pikërisht në këtë kohë dhe për këtë arsye, filloi politika e braktisjes së çarshisë prej qeverisë.
Xhaviti tregon sesa e çuditshme kishte qenë për të kur një ditë të zakonshme si gjithë ditët e tjera, kishte lexuar në gazeta e më pas kishte parë në lajme se në çarshi ishin kryer disa vjedhje e vrasje. E pas kësaj dite për vite me radhë, nëpër faqet e gazetave jepeshin lajme se çarshia ishte kthyer në qendër të tregtimit të drogës. Pas disa kohësh, në çarshi nisi puna për ndërtimin e dy qendrave për kurimin e drogës. Të njëjtat lajme m’i konfirmuan edhe disa informantë maqedonas që punonin afër çarshisë, dhe kur unë i pyeta nëse këto ngjarje ishin të vërteta, përgjigjja ishte se të vërteta apo jo, ato kishin mjaftuar për të ngjallur tek njerëzit ndjenjën e pasigurisë për këtë pjesë.
Xhaviti vazhdon më tej rrëfimin për atë që ai e quante si strategji të qeverisë për braktisjen e çarshisë. Sipas tij, zejtaro-tregtarëve maqedonas u ishin krijuar kushte të favorshme për ta vazhduar aktivitetin e tyre pranë lagjeve të tyre. Meqenëse edhe puna në çarshi binte çdo ditë e më shumë, ata filluan të shisnin dyqanet e të largoheshin. Xhaviti kujtonte se me sa dhimbje ishte ndarë me dy kolegë të tij, kur ata e kishin shitur dyqanin. Edhe për ta kjo nuk ishte e lehtë. Me rënien e frekuentimit, shumë zejtarë të tjerë i lanë profesionet e tyre dhe filluan t’i shndërrojnë dyqanet në dyqane me mallra të zakonshëm tregu.
Duke hedhur dyshime për sigurinë në çarshi, ishte prekur kështu tipari kryesor që çarshia kishte trashëguar nga e shkuara e që vazhdonte ta mbante gjallë atë.
Pas vitit 1991…
Në vitin 1991, pas krijimit të shtetit të ri maqedonas, gjërat thuajse nuk ndryshuan. Pas këtij viti, sikurse edhe Shqipëria, Maqedonia përjetoi një valë migrimesh të brendëshme, kryesisht nga zonat rurale drejt atyre urbane. Si qyteti më i madh, Shkupi e përjetoi më me intensitet këtë dukuri se sa qytetet e tjera. Shumë shqiptarë që kishin jetuar në bregun e djathtë të Vardarit, lëvizën drejt pjesës së vjetër orientale dhe anasjelltas. Ndërkohë edhe të ardhurit rishtaz, nëse ishin maqedonas vendoseshin në të djathtë të Vardarit, e nëse ishin shqiptarë në të majtë. Tashmë Ura e Gurtë nuk ishte më simboli i ndarjes fetare, por i asaj etnike.
Në këtë kohë u dëmtua rëndë ura automobilistike që lidhte çarshinë me pjesën maqedonase.
Shpërbërja e Jugosllavisë u shoqërua me një rënie të dukshme ekonomike të pjesës më të madhe të popullsisë maqedonase. Maqedonasit kishin qenë ata që kishin dominuar sektorin shtetëror si në industri, bujqësi, shërbime, administratë e arsim. Por në fillim të periudhës së transformimit, si kudo në vendet e ish-bllokut socialist, rrogat shtetërore u ulën shumë në krahasim me periudhën para viteve ’90. Familjet që vazhduan të mbaheshin vetëm me të ardhurat shtetërore, pësuan një rënie të dukshme ekonomike.
Në Maqedoni, rënia ekonomike dhe marrdhëniet e reja klasore morën karakter etnik. Kështu familjet shqiptare që kishin pasur akses të pakët në sektorin shtetëror, nuk u prekën menjëherë dhe në mënyrë të dukshme nga kjo rënie. Varfërimi i një pjese të mirë të popullsisë maqedonase u përjetua si një humbje e madhe në statusin e tyre. Në zonat e përziera etnikisht, zhvillimet divergjente u pasqyruan në hendekun e dukshëm të mirëqenies mes dy grupeve etnike (Derler & Pichler 2007:58).
Ndërsa Dimova (2003) ka përdorur konsumin dhe kulturën materiale, veçanërisht të hapsirës së brendëshme dhe dekorimeve, për të argumentuar se konsumi krijon dhe ndërmjetëson (apo bëhet mjet) për përcjelljen e konflikteve etnike mes maqedonasve dhe shqiptarëve të Maqedonisë. Ato kanë ndryshuar hapësirën shoqërore dhe fizike mes këtyre dy grupeve etnike. Në qëndër të studimit të saj ajo vendos humbjen dhe përfaqësimin material të tij përmes të mirave dhe hapësirës. Humbja dhe mungesa janë ato që ndërtojnë identitete të reja dhe proçese të reja dialektike. Humbja e privilegjeve klasore për maqedonasit, që bëhet e dukshme me lindjen e afrimitetit dhe ngjashmërisë mes dy grupeve etnike ka krijuar tensione etnike të forta.
Etnografitë e paraqitura prej saj në nënçështjet “Realiteti i humbjes” dhe “Semiotika e hapësirës: sa më pranë aq më i rrezikshëm” janë shumë domethënëse për shpjegimin e këtij tensioni. Tek Realiteti i humbjes, informantët maqedonas të Dimovës kujtojnë në radhë të parë kohët kur kishin funksione drejtuese në ndërmarrje të ndryshme. Ata kujtojnë të ardhurat e mira financiare për shkak të rrogave të bollshme si dhe privilegjet e tjera, si strehimi në apartamentet më të mira të qendrave të qyteteve, pajisjen me makinë, pushimet verore nëpër vente të ndryshme të Evropës, etj. Ndërsa informantët shqiptarë tregojnë sesa të pamundur e kishin të ecnin përpara në profesion, si dhe të ndiqnin shkollat e larta. Për pajisje me apartament në qendër të qytetit as që mund të flitej. Ndërsa pas 1990 të njëjtët informantë maqedonas tregojnë se sa e vështirë ishte bërë mbijetesa për shkak të rrogave dhe pensioneve shumë të vogla, ndërsa informantët shqiptarë
tregojnë sesi me ndihmën e familjarëve emigrantë kishin arritur të hapnin biznese të vogla që jo vetëm u siguronin jetesë të rehatshme, por edhe blerjen dhe pajisjen luksoze të apartamenteve të reja nëpër qytete apo ndërtimin e vilave luksoze, si dhe pushime në vende të ndryshme të botës.
Tek Semiotika e hapësirës…, informantët maqedonas tregojnë sesi shqiptarët me familjet e tyre të mëdha janë gati të jetojnë edhe në apartamente të vogla në qendër të qytetit, mjaft që ato më parë të mos u ishin rezervuar atyre. Njëra prej tyre tregon:

“e kam shumë të vështirë kur shikoj se shiptarka (term fyes për gratë shqiptare në Maqedoni e Serbi) në katin e fundit të pallatit ka një celular të sajin, udhëton gjithë ditën me taksi dhe mban aq bizhuteri të arta që ndoshta vlejnë sa një tjetër apartament. Nuk e kuptoj pse ata jetojnë në një vend kaq të ngushtë. Ndoshta për shkak se pallati është në qendër. Por nuk e kanë fajin ata për atë që po na ndodh ne (korsivi është i imi – A. H.). Ne, populli jemi përgjegjës për shkak se kemi zgjedhur këta të paaftë që na qeverisin, e që nuk dinë ta bëjnë këtë si duhet”

Ndërsa vetë shqiptarët mundohen që të kenë një mënyrë moderne jetese, siç nuk u është mundësuar më parë. Kështu ndërmejt shumë gjërave të tjera, njëra prej informanteve shqiptare tregon se i ati i saj që ishte një biznesmen i fuqishëm, kishte shumë miq maqedonas dhe se familja e saj blinte gjëra të ngjashme me miqtë maqedonas.
Një maqedonase, pas një takimi që Dimova organizoi me dy miq dhe informantët e saj shqiptarë u shpreh:

“Nuk e prisja që këta shqiptarë do të ishin kaq të këndshëm. Mersiha dhe Adnani janë një çift shumë i këndshëm dhe modern. Por përshtypjet më të mëdha m’i la Luani. Ai ishte kaq i lexuar dhe i veshur kaq mirë….As nuk e dallon që është shqiptar…. Por mos u gënje. Shqiptarët e tillë janë më të rrezikshmit. Nuk mund t’i dallosh ata”.

Ndërsa informantia që u ankua për qeverinë e saj, në një tjetër moment shprehet:

“Të lutem mos më keqkupto, nuk i urrej shqiptarët, por ata janë kudo. Ata do të na përzënë nga vendi ynë. Kam shumë frikë se do të humb apartamentin tim, vendin tim. Kjo është një frikë e vërtetë dhe jam e bindur se nëse ne nuk i kundërpërgjigjemi atyre, ata do të na pushtojnë, do të na përzënë nga Maqedonia.”

Këtë përmbledhje e bëra për të kuptuar më mirë dinamikën e marrdhënieve etnike në çarshi. Kur shqiptarët ishin periferia e periferisë së shoqërisë në Maqedoni, ata ishin të padukshëm. Por në momentin që ata fituan disa të drejta, kryesisht për shkak të ndihmës së të ardhurave nga emigracioni dhe të rënies ekonomike, u bë e qartë se shpejt do të pasonin edhe kërkesat për hapësirë përfaqësimi në arsim, ekonomi e në politikën shtetërore. Atëherë shqiptarët u “bënë të dukshëm” dhe një realitet i prekshëm. Dhe kjo u përjetua nga pala maqedonase si pushtim i hapësirës që duhet t’u përkiste vetëm atyre, ndërsa frika e pushtimit shqiptar i tensionoi marrdhëniet etnike në atë pikë, deri sa erdhi natyrshëm konflikti i armatosur i vitit 2001.
A përbëjnë shqiptarët tjetrin negativ për maqedonasit? Është vështirë ta thuash këtë me siguri, por nga ana tjetër fakti është se çarshia e Shkupit është etiketuar sidomos pas vitit 2001 si çarshia e shqiptarëve, për shkak se në vitet ’80 – ’90, e sidomos pas atij 2001, pjesa më e madhe e tregtarëve maqedonas ua shitën dyqanet ose kontratat e qirave me shtetin shqiptarëve. Nga ana tjetër, shqiptarët, të gëzuar që tashmë kanë një hapësirë më shumë përfaqësimi, tek sheshi në hyrje të çarshisë vendosën monumentin e Skënderbeut. Dhe janë të lumtur që Skënderbeu u erdhi më në fund në Shkup. Kjo i bën ata të ndjehen pjesë e botës shqiptare, ku ata aspirojnë të jenë.
Kur e pyeta një informant timin se mos ndoshta vendosja e simbolit kombëtar shqiptar i jepte çarshisë karakter përjashtues, duke lënë jashtë saj maqedonasit dhe të tjerët, ai shumë i habitur nga pyetja m’u përgjigj se kjo nuk kishte mundësi të ndodhte, se maqedonasit e donin shumë Skënderbeun. Në fund të fundit, ata jo më kot pretendonin se Skënderbeu është maqedonas, po të mos e donin.

Dafne @dafne 20 gusht 2018 në 11:18 e paradites ↩ #90

rrofsh …!
kjo me mbane ne jete …

del-ta @del-ta 24 gusht 2018 në 01:35 e pasdites

Nga keto te “perpjekjes” qenka kjo cuca!mall lubonje dmth!! Ja bente muuuuuuuu ne fakt

xhibi @xhibi 25 gusht 2018 në 10:32 e pasdites ↩ #61

Ah, good ole kundershtimi i nje argumenti me “ti s’je specialist” levruar selektivisht drejt atyre qe thone dicka ne kundershtim me idene tende per X ceshtje. Une as nuk pretendova specialitet historiani, as po flisja per teknika berthamore. Per me teper, nese specialistja ne fjale eshte shprehur per cka po argumentojme ne, vlen me shume ta citosh ate sesa nje harte pa lidhje.

Vete serbet nuk argumentojne se Kosova ka qene historikisht e banuar nga nje shumice serbe, sepse nuk jane te kontestueshem nga historiane-specialistet as fakti qe serbet/sllavet kane zbritur ne Ballkan relativisht me vone, as fakti se gjate periudhes shtet-berese ne Ballkan Kosova ishte me se shumti e banuar nga shqiptare. Ndaj ata levruan keto perrallat me “beteja e shekullit X ne Kosove na lidhi shpirterisht me ate vend, keshtu qe pa Kosoven ne s’mundemi te jemi”, nje argument aq ashqipar-trapllik, do ishte i ngjashem sikur specialistet shqiptare te thonin betejat e arvaniteve ne Greqi dhe banimi i tyre rreth Athines na lidhin shpirterisht me Athinen keshtu qe Shqiperia smund te jetoje pa Athinen.

Ti vete as nuk e angazhon as e kundershton kete argument te serbeve, po hedh nje harte pa lidhje. OK, ja prit te google-oj une harten e Kolombit per te nenkuptuar pa argumentuar me stilin tend qe Amerika e veriut per ca kohe ishte India lol.

Harta jote dmth qe si batute ne kete kontekst, si te sjellesh nje harte qe paraqet X troje shqiptare si otomane ose bullgare per te argumentuar se gjate pushtimit otoman ose bullgar ne ato troje s’kishte popullsi shqiptare (sepse harta zotri). Autoktonet e Amerikes veriore qe s’kishin harta te botuara + referuara me vone nga specialistet neper libra e revista si i bie, kane qene aty para evropianeve hartaxhinj apo eshte nje ceshtje e debatueshme? Si behet nje X harte argument me i forte se nje X pretendim i nje historiani, ngaqe gjeja e shkruar eshte harte dhe jo thjesht fjale?

Duke qene se ti nuk eshte se bere apo solle ndonje argument (as tendin as te historianeve te tu te preferuar) ne lidhje me c’ka thashe une, hedhja e nje harte + “le ti leme specialistet te flasen” te akordon pozicionin elastik te mos qenit as gabim as korrekt, as pro as kunder, thjesht nje cun qe vlereson specialistet kondrarrymiste, nje hobi i cili shpresoja te kishte dale jashte shqip-mode tashme (po c’ne).

STALKER @STALKER 26 gusht 2018 në 08:05 e paradites ↩ #95

Po unë nuk kam si të angazhoj apo kundershtoj argumentin é serbeve sepse nuk jam historian. Në fakt, postimi im ishte për të të thene se duhet ta kishe lexuar të teren interviste të saj (dhe jo të ndaleleshe në nje x vend).

(kaq ishte é gjitha “puna e hartes”)

..... ...... @InkuizitoriMoth 26 gusht 2018 në 08:28 e paradites ↩ #96

Po mire te kushtonte gje ta thoje kete qe ne fillim qe tjetri mos te grije sallate kot? Se kjo menyre te diskutuari me hermetizma te interpretueshme eshte bere rruge, dhe prandaj une nuk diskutoj kurre seriozisht, por veçse tallem midis tallesve qe tallin veten ne radhe te pare, se e di qe gjithmone do arrihet momenti i frazes standard: “nuk e kisha me kte kuptim, por e kisha me qeter kuptim!”.

Eshte detyre qe ne komunikimin publlik te shprehet qarte, sidomos per komunistet qe vejne publiken ne krye te sofres, sepse edhe duke u shpreh qarte ka rrezik keqkuptimi, pa le kur folet me hermetizma artistike gjithsekush per hesap te vet si regjizoret e mdhej fashiste qe shtiren si balliste te maskuar ne komuniste.

Ervin Ruci @Ervin_Ruci 4 shtator 2018 në 08:17 e paradites

Pas kesaj nuk lexova me tej.

squarepusher @squarepusher 4 shtator 2018 në 10:45 e paradites ↩ #98

E veteshpjegueshme apo mund ta zgjerosh me tej?

Ervin Ruci @Ervin_Ruci 4 shtator 2018 në 11:06 e paradites

Ai stan ate bulmet ka.

yeriho @Yeriho 5 shtator 2018 në 01:42 e pasdites ↩ #8

Gjynah. Do te ishte shume me interesant si titull apo si teme diskutimi.

Ervin Ruci @Ervin_Ruci 7 shtator 2018 në 12:20 e pasdites ↩ #99

E thene ndryshe, universitetet tona ne kohet e sotme jane hale dhe jashteqitjet e tyre nuk ia vlejne ti marresh ne konsiderate.

Aquamarine @Aquamarine 26 shtator 2018 në 04:51 e pasdites

Aquamarine @Aquamarine 26 shtator 2018 në 04:57 e pasdites ↩ #102

Po ku ta studioje historine e Shiperise kjo or ti? Ne Gërrqi apo Sërrbi?? Apo te lexoje ate gjermonin Shmidt. Pikerisht levizjet neper perendim ia kane cenuar shpirtin nacionalist.
Europa na do humble, te ulim koken e te qepim gojen qe te na pranoje ne gjirin e saj te ngrohte.

Adria @adria 25 nëntor 2018 në 08:30 e paradites

Prejardhja pellazge e shqiptarëve për shembull nuk është mit, por rrenë e pastër. ‘’

E lexova për të parë ndonjë të dhënë interesante që mund të argumentonte mendmin e shprehur në titull, por i vetmi rresht që gjeta për këtë, ishte ky rresht që është vetë titulli.
Ça janë këta tituj karagjozë!

korriku @korriku 25 nëntor 2018 në 01:29 e pasdites

titulli ish shkaktari i gjithe reagimeve negative (njerezin pertojne te lexojne permbajtjen)

korriku @korriku 25 nëntor 2018 në 01:29 e pasdites

tjeter titull idiot qe flet te kunderten e shkrimit, totalisht

korriku @korriku 6 janar 2019 në 05:30 e pasdites

Po të shikojmë foton konstatojmë se ajo përfaqëson një model të një anije fluturuese hapësinore me të cilën jashtëtokësorët kanë mbërritur në planetin tonë dhe konkretisht janë ulur në malin e Tomorit në Skrapar. Modeli i zbuluar në vitin 2005, botohet për herë të parë. Në pjesën e sipërme të këtij modeli të anijes hapësinore është skalitur në mënyrë mjeshtërore një pamje, që është ajo e malit të Tomorit. Me ndihmën e instrumenteve zmadhuese vërehen mjaft qartë konturet dhe bimësia e këtij masivi malor që siç thonë dhe legjendat e vjetra ka parë shumë ngjarje që kanë ndodhur. Dallohen qartë jo vetëm pjesa e pyllëzuar, por dhe ajo pjesë e zhveshur nga pyjet, ashtu siç mund të shikojmë dhe sot po ta vështrojmë nga maja e malit në Çukën e Abas Aliut. Pra pozicioni i paraqitjes së Tomorrit është një pamje nga sipër e tij. Në qoftë se i referohemi përcaktimit të ufologëve, forma e diskut është i një tabakaje ose “saucer shape”. Modele të ngjashme për nga forma janëshikuar e raportuar nga observues të ndryshëm ”
“ Unë di saktësisht nga dëshmi të sigurta dhe disa burimesh se pranë malit të Tomorrit, në fshatin shumë pranë tij, janë vërejtur fenomene dhe ndodhi reale të çuditshme dhe misterioze deri tani. Që mali i Tomorrit është mali ku qëndrojnë Perënditë, mendoj se nuk qëndron më në kufijtë e legjendave dhe hipotezave, por fatmirësisht po konfigurohet si një realitet objektiv. Mali i Tomorit dhe mjedisi përreth është i njohur për mbajtjen e vlerave ideale, jashtë tokësore, mistike, vendi i perëndive. Të gjitha këto etiketime dhe vlerësime të bëra në kohë të ndryshme nuk mund të jenë thjeshtë pjellë e fantazisë popullore, e legjendave e besëtytnive dhe e riteve dhe traditave që rrjedhin nga mosnjohja e fenomeneve në të kaluarën historike, ato përmbajnë diçka të vërtetë që lidhet me konstatime dhe vrojtime në kohë të ndryshme të zhvillimit të shoqërisë dhe që njerëzit me nivelin e zhvillimit të shkencës dhe mendimit nuk kanë qenë në gjendje me interpretimet e tyre të shpalosin realitetin e mirëfilltë që fshihet pas tyre. Por ata i kanë ruajtur e transmetuar mjaft mirë brez pas brezi ”.

varianti kohor @varik 6 janar 2019 në 05:58 e pasdites ↩ #108

Interesante