Evropës në krizë i nevojiten etër të rinj (Pjesa e parë)


#1

Intervistë e Julia Kristeva, semiologe, eseiste, psikanaliste, filozofe, romanciere, ateiste e shpallur.


Kultura evropiane ekziston, gjuha e saj është shumëgjuhësia, dhe emëruesi i përbashkët është kultura e individit, e kombit, e politikës. Janë krijime judeo-krishtere, të cilat janë zhvilluar me kalimin e kohës. Problemi i madh sot është se si t’i harmonizojmë këto kultura kombëtare.

(…)

Ajo që sapo ndodh në Paris është, për mendimit tim, një paralajmërim stuhie për të gjithë Evropën, jo vetëm për Francën.

(…)

Nuk mund të shpresojmë të zgjidhim krizën e jelekëve të verdhë nëse nuk mbështetemi në filozofi dhe sociologji për të trajtuar çështjen të kuptimit (sensit) të njerëzve, të kombit, të idealeve, të së ardhmes.

(…)

… duhet t’i rezistojmë tundimit për t’i konsideruar (jelekët e verdhë) të pakënaqur vetëm si konsumatorë në vështirësi, sepse nën të ka një keqsi shumë më të thellë ».

Për çfarë e ke fjalën?

Për qëllimin e politikës ashtu si e njohim për më shumë se dy shekuj. Diçka ka ndodhur shumë kohë më parë në Evropë, dhe vetëm në Evropë: këputja e fillit të traditës fetare. Me Revolucionin Francez - as zot, as padron - kemi zhdukur Zotin, prerë kokën mbretit dhe zevëndësuar me ideologjinë e humanizmit, e cila ka përfunduar në një vlerë abstrakte. Politika është bërë feja e re, me idenë që demokracia përfaqsuese mund të zgjidhë problemet e lumturisë, të vdekjes, të së ardhmes, të ferrit dhe të qiellit këtu në Tokë. I kemi dhënë politikës përgjegjësi tejet të mëdha, dhe ky model është shembur me Shoahin dhe gulagët. Mbijeton tërhiqe mos e këput një ide më e reduktuar e politikës si menaxhim e ekzistentes, një menaxhim që është ende i mbytur nga financiarizimi i ekonomisë dhe revolucioni dixhital. Në këtë gjendje politika reduktohet në showbiz apo karnaval. Donald Trump është shprehja e kësaj, dhe në fakt arrin t’i përshtatet situatës më mirë se të tjerët.

Çfarë do të thotë politika si menaxhim?

Kjo është një politikë e impotencës, e kontabilitetit, në të cilën bëjmë sikur besojmë se problemi është me të vërtetë rritja e çmimit të naftës. Eshtë vërtet, por vetëm pjesërisht, dhe në fakt edhe kur rritja u tërhoq, protestat vazhduan. Ndodhemi në një lloj Mesjete të vonë, kur një nga pikat kryesore të referimit tim, Duns Skot, tha se nuk ka vlera të tjera përveç: ky burrë, kjo grua. Jo ideale të mëdha, jo materia, por personi. Vetëm se pas Mesjetës së Vonë mbërriti Rilindja, dhe një kalim i ngjashëm më duket ende shumë larg prej nesh.

Çfarë karakteristikash kanë këta njerëz në Francë dhe në pjesën tjetër të Evropës?

Të ashtuquajturit humbës të globalizimit janë të paguar keq, por mbi të gjitha të frustruar, revolucioni dixhital i bën ata të gjithëfuqishëm në teori, por jo në praktikë. Ata duan ta thyejnë këtë rregull, por tani për tani nuk kanë alternativa për të propozuar. Kërkojnë dorëheqjen e Macron, por në të njëjtën kohë thonë se me një tjetër në vend të tij, gjërat nuk do të ndryshonin. Këtu arrijmë në nocionin e popullit. Robespierre thoshte se populli ka gjithnjë të drejtë, ndërsa për Wilhelm Reich disa masa kërkojnë fashizmin. Midis këtyre dy pikëpamjeve ekstreme dhe të kundërta duhet të përpiqemi t’u përgjigjemi emocioneve të papërmbushura dhe idealeve pa përgjigje. Makar duke përdorur kategoritë e psikoanalizës.

Këtu hyn në lojë vepra juaj si psikoanaliste. Në ç’mënyre?

Dëgjoj shumë njerëz të përsërisin se do të donin një president "baba të kombit". Kjo është një frazë shumë interesante për një psikoanalist, sepse familja është në një krizë reformimi dhe jemi të gjithë në kërkim të babait të humbur. Etërit e vetëm në politikë sot janë pakëz kloun si Trump, ose diktatorë. Ajo që ndodh, në vend të kësaj, është që sundimtarët tanë luajnë me figurën e vëllait.

E akuzojnë atë (Macron) për gjithçka: që flet shumë ose shumë pak, që është tepër arrogant ose tepër miqësor.

Sepse ai flet një gjuhë afërsie, të prekshme, si me të dënuarit e Antileve, ashtu edhe me të papunët që e ndalojnë në rrugë. Ndoshta mendon se kjo afërsi e prekshme do t’i përgjigjet shqetësimeve të njerëzve, por jo, përkundrazi, i nxit ato. Mbetet në reversibilitetin adoleshent të dashurisë dhe urrejtjes. Qytetarët nuk e kuptojnë udhëheqësin që luan në nivelin e tyre, e marrin këtë familjaritet për arrogancë. Por si Macron bëjnë shumë lider të tjerë. Liderat aktualë janë vëllezër, e jo etër. Vëllezërit duhen dhe urrehen me njëri tjetrin pa pushim. Kjo është një pjesë e jona që mbijeton. Midis kolegëve, miqve, burrit dhe gruas, ne luajmë si macja me miun. Por fusha politike nuk duhet të arrijë deri në këtë derexhe. Dhe vëllezërit tradicionalë në politikë nuk ekzistojnë më.

Për çfarë e ke fjalën?

Për vëllazëritë tipike që janë organet ndërmjetës, sindikatat, organizatat joqeveritare, shoqatat, shkolla, Kisha, ushtria. Të gjitha këto institucione janë në krizë kudo, dhe disa presidentë, si ky i yni në Francë, kanë zvogëluar peshën e tyre duke menduar se kreu i shtetit, në pozitën e vëllait, do të mundte të bënte gjithçka duke marrë përsipër të gjitha këto role. Nuk është kështu.

(…)

Çfarë duhet të bëjë një udhëheqës politik sot?

Sigurisht nuk guxoj të propozoj zgjidhje, të mijat janë kontribute në reflektim, dhe pastaj nuk dua të jem shumë kritike me Emmanuel Macron. Në fjalimin e tij në fillim të krizës, një farë momenti ai tha se përgjigjja do të ishte "shmangia e pragmatizmit". Por çfarë do të thotë kjo? Ka shumë teknikë dhe shumë ftohtësi. Do të thosha se politika nuk duhet të merret më vetëm me kontabilitetin, por edhe me kulturën, e kuptuar kjo si edukim dhe ndërshoqërim, makar duke filluar nga vlerat stërgjyshore të krishterimit, islamit dhe judaizmit. Çështja tani është të ndërveprohet me personë që nuk besojnë në asgjë.


Botohet me shkurtime. Tekstin origjinal e gjeni këtu:


Evropës në krizë i nevojiten etër të rinj (Kompleksi i Telemakut, Pjesa e Dytë)
#2

Po i prete koken mbretit dhe u bete humaniste,por me kete “humanizem” i prete koken edhe Lavuazjese,kimistit me te madh te kohes.
Ja prete pa asnje arsye,me gjyqe 2 oreshe si qindra mijera te tjereve te pafajshem.

E bete edhe javen 10 ditore pas revolucionit.
Bete dhe shume budallalleqe te tjera qe nuk po i rendis se ska vend.

Ah po. miratuat Deklaraten e te Drejtave te Njeriut,qe fshite bythen ne momentin qe e miratuat.


#3

They say that when Mahatma Gandhi was asked what he thought of Western civilization, he replied that he thought it might be a good idea.:blush:


#4

Ne i preme koken Lavuazjese per tu hakmarre me juve qe dogjet ne autodafe Xhordano Brunon.

Ne fshime bythen me Deklaraten e te Drejtave te Njeriut, por juve mbetet bythpafshire sepse as qe ekziston si projekt Deklarata e Detyrave te Njeriut.

Si ja beni per te fshire lengun, mbasi Marloni mbaron pune ngambrapa me ju?


#5

Kush eshte “ne” dhe “juve”?

Une po i drejtohem asaj qe ka dhene intervisten,jo ty.

As qe e kam justifikuar inkuizicionin dhe vrasjen e shkencetareve.
Sic duket po shikon enderra.


#6

Ne fakt endrra po shoh sepse nuk po te drejtohem ty, i drejtohem “juve” ne poziten enderrimtare te “neve”.

Po te flas esell tani. Kisha nje pyetje:

Kjo vajza, qe mund te kete ekzekutuar Lavuazjene dhe Brunon, biles edhe gijotinuar Robespjerin, ta zeme se i ka shtetzuar edhe paret tregtareve ortodokse korçare, nuk ka te drejte te thote ndonje gje psiko anale per baballaret e Evropit dhe Ameriqise, por duhet te jete per jetë nen daullet e “neve” dhe “juve” qe nuk dine nga bie as vetja e tyre, perveç llogarise ne banke qe i kushtezon çdo qendrim?

Nuk je ne gjendje te kapesh ne fjalet e saj nje pendim te pergjegjshem persa ka ndodhur ne poziten e “juve” (“juve” sipas teje)? Leri shkopijte e daulles dhe ndoshta e kap, keshtu ndoshte behesh i ndergjegjshem edhe ti vete per idiotsite e “neve”.


#7

Meqe nuk je pergjigj, dhe as qe prisja te pergjigjesh me thene te drejten, po te pergjigjem une meqe e di se jam tu fol me vete, me shprese se mund te me lexoje njeri qe ka dy pare mend ne koke (anipse ka pare pak ne banke ose s’ka fare), dhe dy fije zemer, qe eshte me kryesorja.

Kushdoqofte kjo vajza dhe çfardoqofte ka bere (kjo eshte pune per te, ne fund te fund çdonjeri varet prej kembesh se veta), ajo ka dy intuita gjeniale te dores pare, perveç disa te tjerave te dores dyte:

1-

2-

Pa konsideruar keto dy pika nuk ka te ardhme, as per ty, e as per paret e tua ne banke.


#8

Ka popuj te cilet e kane gjetur babane e tyre si psh ruset me Putinin, kinezet me Xi Jinping, ACDC-te me Trump :smiley: . Kur gjen baben, cfare ndodh me pas? Vizionet behen te qarta?


#9

Kur gjen baben, puna e pare eshte qe nuk pallon me nonen e vet, dmth Telemaku nuk ja ngop me Penellopit, sepse Penellopit ja ngop Uliksi si burre legjitim i kthyer ne Itake.

Me kete ngopje fillon letersia, ndersa Fundi i Letersise eshte mballosja e Marlonit, mballosja me “vllain tat, qe palla! apapapapapa … i modh vallaj!”, qe korespondon sakte me Fundin e Politikes, dmth me NgambrapaPolitiken, qe ne kontestin e tanishem, do te thote me renkimin dhe hingellimin e tastjeres te rrjetave sociale duke mbajtur siperngambrapa marlonin.


#10

Nuk kuptohet shok, nuk kuptohet ! Une shoh dhe konstatoj qe njerzit ne pergjithesi kujtojne se gjerat jane te thjeshta, duke filluar nga gjerat e vogla e deri tek qeverisja e nje vendi apo edhe te botes. Kujtojne se zgjidhjet per problemet e tyre jane te thjeshta, se eshte dikush qe leviz fijet e qe urren ata si “popull” e nuk i lejon te jene te lumtur. Por vete “populli” nuk mban pergjegjesi per asgje, flet, kryen veprime e mer vendime pa piken e pergjegjesise . C’do gje eshte bere sot e pranueshme, c’do veprim behet pa u thelluar hic, gjerave u biet shkurt. E drejte, interneti influencon jeten por ky nuk eshte justifikim. Njerzit duhet te dine te bejne diferencen mes reklamava e jetes reale apo jo? Qe interneti eshte forma me e zhvilluar e reklames dhe e manipulimit te opinionit publik kjo duket lehte fare. E drejte, kriza ekonomike… por as ky nuk eshte justifikim per te humbur humanitetin,apo per zgjidhje qe te cojne 50 vjet mbrapa e te kujtojne puntoret ne shekullin e 19 qe prishnin makinat e punes. Nuk di sa mund te ndihmoj Perendia ne kete kohe te sotme kur c’do kush ndihet Perendi me vete ! Njerzit jane bere nevrik ose mos kokcares ne rastin me te mire. Te gjithe ankohen, askujt nuk i pelqen asgje…por kur perballen me realitetin e gjerave (ne te gjitha nivelet) ose u largohen pergjegjesive ose nuk dine ku te fusin duart, e une kam frike nga njerzit qe nuk dine ! Nuk dine per motivin e thjeshte se gjerat nuk jane te thjeshta, realiteti nuk eshte i thjeshte…eshte tmeresisht i komplikuar e aspak i thjeshte per tu permirsuar ! Si do qe te shkoje…kapitalizmi si model zhvillimi apo rendi shoqeror sic e kemi njohur deri sot eshte i vdekur per mua, mbetet thjesht te presim cfare do te sjell e ardhmja, ne kete kohe…ishalla nuk hame e vritemi me njeri-tjetrin !


#11

i ka kapitalizmi keto i ka, rri e prit se çfare do sjelle e ardhmja qe gjithmone ka sjell shfaqen interesante kur hahemi e vritemi me njeri tjetrin. Interesante kur hahen dhe vriten te tjeret e ne shofim çfaqje gratis, spetakel pa bilete. Po vjen nje moment dhe te gjitheve i vjen radha te futen ne hell dhe te vriten, siç ka thene Marksi: nga spektatore te historise, behemi aktore.

Un prisja qe te pakten ti e kishe kuptuar se cili eshte Revolucioni i ardhshem. Mirpo ti hiç! Prisja qe te bashkoheshe me ne Proletare te Shkaterrimit te Kompiuterave te Gjithe Botes Bashkohu!.


#12

artikulli i Julias me pelqeu, por analistet e tjere po thone se; Macronit po ia kthejne krahet jo vetem njerzit e thjeshte por edhe njerzit e tij.


#13

Ti rrofsh por une e kam lene ate pune ! Me ka mbetur vetem te perpiqem te ndryshoj per mire veten e jeten qe bej ( e nuk eshte se jam edhe aq i zoti ne fakt)…revolucionet ja kam lene te tjerve, te shohim cfare do na sjell e ardhmja, me keq do behet po he… !


#14

Po nuk bere vete, nuk shef asgje se çfar do ndodhe ne te ardhmen.

Njeriu sheh ate qe ben. Po bere nje mut, nje mut do shohesh, ç’te shohesh tjeter? - i Modhi :smiley:

E para eshte koncept aktiv, thote teoria e imazhit. Pranej komunistet sot shofin nje mut, te vetin, shume shume edhe ate te Godard. E pe te funit te Godard, apapapapa … sa i modh! E kishte provu edhe Zhizhek, apapapapa …


#15

Qenke borgjezuar edhe ti. C’jane keto koncepte mikroborgjeze te te shikuarit vetem te se mires vetjake. Ku shkoi parulla: Duhet te veme interesin e pergjithshem mbi ate personal?


#16

Eh, çer t’bojn edhe komunistet e shkrete, ju duhet edhe atyre te hajne njè cope buke ne nje shoqeri qe ka per parulle:

Vere interesin e bab Marlonit siper interesit te pergjithshem, se eshte edhe ne interesin e ngambrapes tende si bir i denje i bab Marlonit ne poziten e vellait!

Ose ne variantin e reduktuar:

Me bab Marlonin siper, bojne qef t’gjith! Vallaj, ta thot vllai tat!

Ose akoma me e reduktuar:

Dum bab Marlonin!


#17

Jo Macronit Pjer, Marlonit po ja kthejne krahet, Marlonit. Eshte pozicioni kamasutra i tille.


#18

I ka kapitalizmi keto. Apo bab Marloni edhe ne komunizem siper rri thuj.


#19

Komunizmi ka meriten si perpjekje m’tymt per te heq qafe Marlonin, pothuajse njesoj si Krishterimi i aplikuar ka meriten si perpjekje n’tymt per demin e skollos se Marlonit.

Dihet si perfunduan keto dy Levizje te medha historike, me deshtim. Njerzimi u perpoq te hiqte qafe Marlonin, por vetem lujti nen marlon, dhe sot Marloni eshte me i forte se kurre.

Kte osht duke pa arb, me shume shoke kinofile teori imazhi, osht tu pa ate qe s’do me pa me syte e drejtuar nga e ardhmja, me sy te perenduar nga lezeti qe ndryshon per mire jeten e tij qe po ben ne sinema Magjistik tu pa filmin e modh “Kamasutra e Fundit ne Paris”.


#20

Domethene ti po thu qe edhe Alba me zamete dhe e ftohur ngambrapa kot e mban Biblen ngapara, se nuk ka cfare i ben skollos se Marlonit?