Unazat midis romancës, seksualitetit dhe tradhëtisë


#1

Historiania Wendy Doniger nga Universiteti i Chicago-s sapo ka nxjerrë një libër me titullin “Unaza e së vërtetës” i cili eksploron marrëdhënien mijëravjeçare të njerëzve me unazat dhe bizhutë. Ajo që libri i saj sjell në vëmendje është fakti se që nga lashtësia unazat mbartin mite shumë të fuqishme mbi burrat dhe gratë, lidhjet romantike, seksin madje edhe tradhëtinë.

Ka një traditë folklorike nordike që lidh unazën me pushtetin absolut mbi botën (si tek Kryezoti i Unazave), por Doniger, nuk merret me këtë por memarrëdhënien shumëplanëshe midis grave, burrave dhe unazave. Libri është i mbushur me fakte dhe histori shumë interesante mbi kuptimin e unazave dje dhe sot.

Unazat e para ishin unike dhe shërbenin për të provuar identitetin. Unaza të rrinte fiks në gisht vetëm ty dhe në këtë mënyrë mund të faktoje se ti ishe ti. Ndaj kur i jepje një unazë një gruaje, do të thoshte se i jepje asaj veten tënde. Ishte simbol i përkushtimit. Gjithashtu, vetëm gratë mbanin unaza që simbolizonin një marrëdhënie. Sepse gratë konsideroheshin si “të burrit”, dhe unaza tregonte se e cilit burrë i përkiste. Burrat kanë nisur të mbajë unaza martesore shumë më vonë, dikur midis shekullit të 18 dhe 19, fillimisht në Angli. Në shumë vende të botës meshkujt ende as sot nuk mbajnë unaza fejese. Vetem martese.

Në të shkuarën unaza ishte prona e vetme që i lejohej një gruaje, ndaj vlera e saj kishte rëndesi. Kur një grua ndahej nga burri, duhet të largohej pa marrë asgjë nga shtëpia bashkëshortore, përveç unazës së saj të martesës. Unaza, thotë Wendy Doniger, ishte siguracioni i saj në rast ndarjeje.

Unaza ka një simbolizëm të qartë seksual i cili shprehet përmes futjes së gishtit në unazë ndaj dhe përdorimi i unazës për të shprehur lidhje seksuale midis një burri dhe një gruaja lind më së pari nga këto figuracione. Unë të jap veten time ty, dhe ti tani je e imja, dhe më lejohet të [kaloj gishtin përmes unazës] me ty.

Ky mit, që unaza ka lidhje me seksualitetin është ende shumë i fuqishëm edhe në shoqëritë e sotme kudo në botë, edhe pse nuk përmendet në mënyrë kaq të drejtpërdrejtë, nëse një grua mban një unazë të shtrenjtë, aq më tepër me diamant, të gjithë supozojnë se ia ka dhuruar i fejuari apo bashkëshorti, ose i dashuri. Në çdo rast, ia ka dhënë një burrë me të cilin ajo ka bërë, apo bën, dashuri.

Unaza mund të jetë dhuratë nga një gjyshe, pse jo, mund ta ketë blerë vetë për qejf, por kulturalisht, jemi të shtyrë të shohim të tjera simbole tek ky rreth metalik. Shohim seks. Imagjinoni një grua të martuar që hyn në zyrë me një unazë të re diamantesh dhe thotë se e ka marrë dhuratë nga një burrë, por jo nga i shoqi. Shumica prej nesh do mendonim se ajo është përfshirë në një aferë me dhuruesin e unazës. Unaza e ka pushtetin të na bëjë të besojmë diçka.

Gazetarja amerikane Nora Ephron tregonte sesi një ditë ndërsa ishte tek argjendari për të riparuar një unazë, ai e pyet. - Ju pëlqeu byzylyku?, reagimi i saj ishte - Byzylyku? Cili byzylyk? Argjendari e kuptoi se kishte bërë një gafë të rëndë dhe u mundua ta fshehë faktin por më kot. Nuk ia hidhte dot Norës. Byzylyku, që bashkëshorti i saj kish blerë për një grua tjetër, ishte pika që derdhi kupën dhe provë për divorcin që erdhi shumë shpejt.

Në ditët e sotme unazat dhe bizhutë nuk simbolizojnë vetëm përkushtim midis një çifti, siç bëjnë unazat e martesës, por edhe bukurinë dhe joshjen që ka një grua. Bizhutë simbolizojnë bukurinë dhe tërheqjen që ajo zotëron dhe ushtron mbi të tjerët. Elizabeth Taylor, për shembull, mbante shumë bizhu bashkë me statusin “gruaja më e bukur në botë”.

Doniger bën një ndarje midis unazave të tipit Doris Day (skenari i virgjëreshës/më jep unazën pastaj unë të jap veten dhe besnikërinë martesore) dhe unazat e tipit Marilyn Monoroe (skenari golddigger/më jep unaza e diamante para gjatë dhe pas martesës). Këto dy paradigma shpjegon Doniger kanë trajtektore të ndryshme historike, njëra vjen përmes martesës sipas fesë, ndërsa tjetra si një strategji mbijetese e grave, jashtë kufizimeve të fesë. Në fillim të shekullit të 20 në ShBA kishte edhe ligje që i detyronin vajzat të kthenin unazat e shtrenjta nëse fejesa nuk finalizohej.

Njëra nga gjërat më të çuditshme që mësova ishte se sot argjendarët komericialë në perëndim shesin edhe “Unaza ndjese” që një burrë ia blen gruas së tij pasi kjo e ka kapur me një grua tjetër. Një formë pagese, natyrisht. Unazat simbolizon gjëra të ndryshme për njerëz të ndryshëm, sot jo të gjithë njerëzit e martuar mbajnë unaza martesore, ca të tjerë po përdorin tatuazhet si simbole të jetës në çift. Por në çdo rast, magjia e vërtetë apo metaforike që unazat mbartin mbi njerëzit do të mbesë aty, siç mbetet në gisht një unazë e mbajtur gjatë.

Blendi Salaj
Peshkupaujë.com
Riprodhimi i plote apo i pjesshem pa lejen e shkruar te autorit eshte i ndaluar.


#2

eros dhe thanatos


#3

Dy vargjet qe Tolkien ka shkruar ne Gjuhen e Zeze mbi Unazen Unike, deshmi simbolike e lidhjes te seksit me politiken (fuqine), Merlin Monrose dhe Kenedit:

Ash nazg durbatulûk, ash nazg gimbatul,
ash nazg thrakatulûk agh burzum-ishi krimpatul.

Nje unaze per t’i shtypur, nje unaze per t’i gjetur,
Nje unaze per t’i mberthyer dhe ne terr lidhur.


#4

ma more nga goja se sa do e thoja


#5

Interesting. Unazat jane bizhuja qe I love most, varese, ore, byzylyk s’mbaj pothuaj asnjehere. Gjithe jeten kam mbajtur unaze tek gishti i unazes ne doren e majte, feels too comfortable and beautiful aty per te prit derisa te vije fejesa/martesa.
Guret qe preferoj/rekomandoj me shume jane ruby, garnet – gure shume potente, qe japin force, siguri dhe ignite passion;
Emerald – love, beauty, luxury, affection
Aquamarine — peace, tranquility, reconciliation dhe protecion ne rrugetimet overseas.


#6

Aquamarin, ta kam thene edhe here tjeter, ketu nuk eshte ambjent per ty dhe per kesi lloj komentesh. Un qar kam, por nuk di si ja ben dhe ku gjen guximin per intimitete eremire, qofte edhe si anonime.


#7

Simboli i unazes eshte me i fuqishmi lidhur me simbolin e gjarperit qe kafshon bishtin e vet, Ouroboros, mbylljes ciklike te kohes ose historise, bashkimit te alfes me omegen, Eternal return.

Music Theatre with monument to the “Ring of the Nibelungen” ne Austri.


#8


#9

Heretik ne radhe te pare faleminderit shume qe e ve ne dukje. Une e kam parasysh mire qe shpesh partizanet e parulles “live and let live” jane te paret qe shprehin paragjykime per te ketilla gjera. Por gjithashtu kam parasysh edhe faktin qe shume njerez e frenojne veten te shprehin ate cfare ndjejne, ate cfare thelle brenda tyre u duket e bukur dhe genuine, ndaj dhe per mua eshte shume e rendesishme self expression, eshte kontakti i pare me zemren. Te jetosh dhe te shprehesh sipas fomulave qe te imponojne te tjeret eshte vetevrasje. I choose freedom in life, dhe duke u shprehur lirsht nje perqindje sado te vogel te asaj qe transmetoj, lexuesi apo degjuesi e merr ne subkosh. Liria s’ka kuptim pa peace and love. Eshte kjo ajo qe kerkon cdo njeri por qe ia mbyll dyert zemres, nga frika e imazhit qe ka per veten, nga frika se mos cmendet. Por paradoksalisht, perfundon me mental issues, obsesione, e depresione qe i duken gogol i madh, por qe ne fakt jane supresioni qe i kane bere zerit te zemres duke qene te infektuar nga lloj lloj virusesh/trendesh shoqerore te kohes.
Plus une si femer qe jam, nuk para me qellon te m’i “keqpresin” mendimet dhe idete. Femrave mbi gjithcka iu shkon misticizmi.


#10

Aquamarine; " … Femrave mbi gjithcka iu shkon misticizmi … "

Kjo po, eshte e vertete. E do te shtoja qe femrat, blejne, blejne me shume se shesin, e kunderta e meshkujve, qe shesin, shesin me shume se blejne :grinning:


#11

Te gjitha mund te me duken normale por idiotizmin e disa meshkujve qe bejne propozimet e marteses ne publik me duket idiotllek me brire.


#12

ACDC, ky propozimi ne rruge e duke i rene ne gjunje me nje lule apo unaze, eshte moda e sotme perendimore :grinning: eshte nje gjetje/risi qe iu pelqen me shume femrave :yum: keshtu qe ajo qe ty te duket budedallik, femrave iu duket sikur jane ne qiellin e shtate :blush:


#13

Korenti ACDC nuk ka nevoje as te bjere ne gjunje ne publik, e as te terhiqet zvarre mbas kaçubes ne intimitet, mjafton te ngreje koken lart te shofe qiellin e shtate:


#14

thashe se kish perfundu unaza e madhe, se na cau trafiku…


#15

VoilàTiku. Meqe eshte per mua kjo teme.
Mbaj vetem nje unaze dhe ia lejoj vetes ta heq vetem per ta pastruar. Ka nje vlere sentimentale te madhe per mua sepse nje i aferm i imi ma ka dhuruar. Me ka qelluar qe nje tjeter bizhu i rendesishem te me kete humbur, ndaj kujdesem te mos me ndodh e njejta me te. Nuk e kisha menduar apo kuptuar lidhjen me seksin pamvaresisht simbolikes te unisonit bashkeshortor qe mbart ky objekt. Ndryshe me ngjajne bizhute e tjera te cilat siç dhe rrobat, perveç bukurise artistike te tyre, ndjekin format dhe levizjet e trupit duke krijuar nje shpreheri femerore karakteristike te seciles femer. Per mua bizhute duhet te kercejne… bashke me mua. Nuk di nese ben sens kjo qe them.
Persa i perket materialeve, kam tendence te preferoj guackat, koralet, perlat, guret gjysem te çmueshem, drurin dhe jo aq metaliket te cilat ndjej qe nuk me pershtaten. Nder guret e preferuar eshte jade ngjyra e se ciles qeteson, eshte delikate dhe subtile. E vleresoj shume.

Shkrimi me pelqeu. :+1: Me intrigon funksioni/roli i bizhuve ne jeten fetare/ shpirterore/kulturore te njerezve te ndryshem. Kane aftesi shprehese te madhe por fatkeqesisht me mbiprodhimin qe iu behet e kane humbur pak ate.


#16

Kot s’thone: femra eshte darka e dreqit.


#17

Rasta; " … Per mua bizhute duhet te kercejne… bashke me mua …"
Kjo eshte thenia e vitit :blush: jo e dites.


#18

Cfare flet o Pjer,
Ato gjera mund te behen fare mire privatisht dhe jo neper rruge apo stadiume…keta jane idiote.
Pastaj ku e di ti se si è duan propozimin femrat?
Le te flasin femrat e PPU se ndoshta po flas gabim.


#19

Hahah ku m’i paske gjet keto perla acdc, rrofsh se na shtove jeten.