Qyli dhe byli(*)

#1

Kur jam në ndonjë vend, unë ndyj heshtjen e qiellit dhe tokës me frymëmarrjen dhe rrahjen e zemrës sime - Simone Weil, Hija dhe hiri

“Intelektual” quhet rëndom personi, që për tu orientuar në botë - sigurisht edhe për të fituar bukën e gojës -, përdor kryesisht intelektin, mëndjen. Ndërsa kush përdor kryesisht duart dhe trupin për të njëjtat arsye, quhet “puntor”. Tjetër dallim domethënës midis këtyre dy figurave, është nëse puntoria, për vetë natyrën e saj, i referohet eksperiencës praktike, me fjalë të tjera aktivitetit fizik, intelektualizma i referohet aktivitetit mendor. Ndarja midis tyre është saktë projektimi në fushën shoqërore i ndarjes midis trupit dhe mendjes. Forma konfliktuale që merr në fushën shoqërore ndarja midis kujt përdor mendjen e kujt përdor fizikun, është po njësoj projektim i konfliktit real të personit njerzor të ngërthyer tragjikisht midis ç’thotë mendja dhe e ç’don trupi, zbuluar e vënë në pah nga shën Pali në paragrafin e famshëm:

Shoh, pra, parimin që e keqja është e pranishme në mua, kur dua të bëj të mirën. Sepse unë me gëzim bie dakord me ligjin e Zotit në njeriun e brendshëm, por shoh një ligj tjetër në gjymtyrët e trupit tim, që lufton kundër ligjit të mendjes sime dhe që më bën rob të ligjit të mëkatit që është në gjymtyrët e mia. Sa i mjerë që jam! Kush do të më çlirojë nga ky trup vdekjeje? (…) Kështu pra, nga njëra anë me mendje i shërbej ligjit të Zotit, por nga ana tjetër me trup i shërbej ligjit të mëkatit - Letër romakëve 7:21-25

Konflikti midis punës manuale dhe punës intelektuale është zbuluar dhe vënë në pah për herë të parë nga Marksi, tregues që mohimi i krishtërimit ka ndodhur duke e esteriorizuar ose e trupëzuar në komunizëm. Pra komunizmi, mohimi më i skajshëm bërë krishtërimit, është sakrificë e shpirtit bërë për hir të trupit, dhe Marksi rezulton një katokomunist. Nga kjo pikpamje nuk do mend as kalem (e as trup fizik) për të kuptuar se një personalitet modern (dhe jo vetëm, varet nga thellësia e pikpamjes) nuk mund të jetë tjetër veçse një katokomunist, qoftë edhe pa e ditur dhe pa e dëshiruar një nofkë të tillë.

Si në fakt me të vërtetë katokomuniste ishte Simone Weil, shpjeguar në vija të përgjithshme: ishte një e krishterë pa Kishë që kërkontë të çlironte njerzimin nga skllavëria e punës me metoda jo marksiste; dmth jo çlirim marksist duke zhdukur punën në një shoqëri të ardhme të lumtur, por duke i dhënë punës domethënien e humbur si “vlerë njerzore”. Sipas Weil puna nuk duhet hequr qafe si shfrytzuese në vetvete, si e keqe shtypëse në vetvete, pikërisht ky është gabimi që Lëvizja Puntore me Leninin ka pjellë përbindëshin totalitarist, një lloj shoqërie që shtyp e shfytzon “me shpresën që të çlirojë”.

Gjithashtu sipas Weil ndarja konfliktuale midis punës manuale dhe punës intelektuale (shkak i krijimit të aparateve shtypës dhe burokratikë), nuk lidhen me ndarjen e pronës, siç thoshte Marksi. Ndryshe konflikti bazë kapitalist nuk do të riprodhohej akoma më tragjikisht në shtetin që kishte asgjësuar pronën private të mjeteve të prodhimit. Weil do t’ja përplaste fytyrës Trockit, me të cilin pati miqësi, të vërtetën se ky shtet nuk mund të quhej kurrsesi shtet puntor ose shtet proletar. Por nuk i tha që ky shtet mund të quhej shtet intelektual, siç në të vërtetë ishte. Në fakt nuk e tha me të thënë, por e tha me të bërë, që është e thëna tamam (gjë që kërkon të tregojë edhe shkrimi që po lexoni), ndryshe nga e thëna e të majtës luksoze të salloneve mondanë që hartojnë dizertacione mbi kushte e klasës puntore duke mbajtur me kujdes distancën nga erë e djersës proletare dhe ferrit ulëritës të uzinës.

Kur mendoj që Bolshevikët e mëdhenj pretendonin të krijonin një klasë puntore të lirë, ndërkohë me siguri asnjë prej tyre - Trockij, sigurisht që jo, dhe as Lenin besoj - nuk kishin shkelur as prakun e një ofiçine, e pra nuk kishin idenë fare kushteve reale që përcaktojnë skllavërinë ose lirinë puntore, e shoh politikën si një palaçollëk kobzi - Simone Weil, Gjëndja puntore.

(Në listë fare mirë mund të futet edhe Stalini me Marksin, Engelsi jo, sepse, si djalë fabrikanti, ai e pati shkelur prakun e fabrikës së të jatit). (**)

Megjithse prejardhej nga një familje e pasur, dhe ishte intelektuale tipike që nuk kishte prek punë me dorë (nuk dinte të ngulte një gozhdë), për më tepër shëndetligë, Weil, e përkushtuar ndaj çështjes punëtore, shkoi vullnetarisht të punojë në ferrin e uzinës me qëllim që të analizonte mekanizmat e shtypjes sociale duke i provuar mbi lëkurë të vet, kërkoi të vinte në provën e fakteve përfundimet e arritura. Dhe kjo eksperiencë guximtare i kushtoi jetën, shëndeti i saj u përkeqsua në mënyrë të pakthyeshme derisa më vonë vdiq nga sëmundja e turbekolozit e pa kuruar dhe e pa ushqyer si duhet (jetoi me të ardhurat e punës së saj në uzinë).

Nuk të jipet qyl asnjë e vërtetë. Weil ishte një shënjtore moderne, dha deri në fund, prandaj dhe mori të vërtetën (e uzinës në këtë rast). Kush nuk shkel prakun e uzinës, mer të vërtetën e sallonit, dhe për më tepër e merr si bylmez.

Nuk zbulohen si duhet ide të reja pa bërë veprime konkrete vetëm duke lexuar libra. Nëse lexon e shkruan pa bërë veprime konkrete dhe pa njohur kontestin lidhur me çfarë lexon e shkruan, nuk je i besueshëm për kërrkënd, mandje as për vetveten.

fund


(*) bylmezi, injoranti
(Bylmezi e gjen vete rrugën e humbjes - shahist anonim shqiptar)

(**) Vonë e kam kuptuar përse atëbotë puntoria dhe fshatarsia punonjese quhej “klasë”, ndërsa intelektualet quheshin “shtresë”. Nuk paskësh qenë një mister, por një Vizion i Qartë i salloneve mondanë të Montpeljesë.


Simone Weil

0 Likes

#2

Bylmezi e gjen vete rrugën e humbjes - anonim

(shahist shqiptar, e kam harruar se kush)

0 Likes

#3

Kur jam në ndonjë vend, unë ndyj heshtjen e qiellit dhe tokës me frymëmarrjen dhe rrahjen e zemrës sime - Simone Weil, Hija dhe hiri

Kjo lloj ndjeshmerie e rreshton Simon Weil me shenjtoret, pa qene formalisht e krishtere, u konvertua ne krishterim vetem para se te vdiste. Ajo ishte me plot kuptimin e fjales shenjtore kryesisht per faktin se mbajti virgjerine e bindur per vleren e saj, pa qene murgeshe. Intelektualet e mdhej kurvjare te salloneve mondane pariziane e quanin “vierge rouge” (virgjeresha e kuqe) prej inotit se nuk mund t’ja lypnin dot.

Dashuria bashkëshortore është tashmë dlirësi - Simone Weil

Albert Camus i shkruante nenes se tij:

Simone Weil është shpirti më i madh i kohës tonë dhe uroj që ata që e njohin të mund të kenë modesti të mjaftueshme për të mos tentuar përvetsimin e kësaj dëshmie tronditëse.

0 Likes

#4

Sopprimere i partiti politici. Tutti, nessuno escluso. Perché in quanto organizzazioni verticistiche e inquadrate, essi sono autoritari e repressivi per definizione. E alcuni, quelli italiani ad esempio, mostrano un totale disinteresse per la res publica, ma un talento inenarrabile nel sottrarre denaro pubblico alla comunità. Quindi vanno soppressi, per il bene comune. Simone Weil, una riformista rivoluzionaria, una delle menti più brillanti della sua generazione, poco prima di scomparire prematuramente per malattia nel 1943 ha lasciato questa “modesta proposta”. Un manifesto pieno di passione e di fuoco dove si afferma che aderire all’ideologia di un partito, in certe condizioni storiche, significa limitarsi a prendere una posizione, pro o contro qualcosa. Significa rinunciare a pensare. È questa la democrazia? E oggi, i partiti politici rappresentano davvero la volontà dei cittadini o sono dei semplici organismi che hanno come unico fine quello di riprodursi? Accogliere la proposta della Weil significa uscire dal letargo per tornare a pensare con le nostre teste. Con una prefazione di André Breton.

0 Likes

#5

Sa e barastundur paska qene dhe kjo dreq, dmth pd-iste e fshehur, dmth komuniste.

0 Likes

#6

S’ka pike rendesie se çfare ka qene, e baraztundundur apo e anashtundur, ka rendesi te mos jesh bishtdredhur.

0 Likes

#7

Tani thene e njejta gje seriozisht, Simon Weil eshte maksimumi qe mund te beje Perendimi modern - ne kuptimin me pozitiv te fjales “bere”. Te hidhet perpjete, Oksidenti nuk mund te beje me teper. Ka bere me teper nje figure shenjtore tjeter, por duke u hedh ne Orient, me figuren e Nene Terezes nga Kalkuta. Pra mund te behet me teper, duke qene i baraztundur midis Oksidentit dhe Orientit, sigurisht pa qene bishtdredhur, qe eshte kusht universal i pergjithmone dhe i kudondodhur.

0 Likes

#8

Simone Weil hodhi idene qe ne Kushtetuten Franceze, perveç te drejtave te njeriut, te formuluara ne Rev. Francez, te vendoseshin edhe detyrat e njeriut.

0 Likes