Fanari kitsch

resized (1)

Seç kisha një parandjenjë - nuk jam i sigurtë, ndoshta ishte parandjenjë e sajuar aposteriori -, që diçka nuk shkonte dhe diçka e papëlqyeshme do të ndodhte. Ndoshta sepse fasada ishte në errësirë. Në fillim mendova se do ishte djegur llampa e fanarit që ndriçonte portën, pastaj rezultoi se hajdutët e kishin thyer që të ushtronin zanatin rehat në gjysëm errësirë. Profecia është evidencë që hë për hë nuk dijmë t’i japim shpjegim, përveçse mbasi ndodh.
Ajo shtyu portën - brava ishte thyer - dhe humbi në gjysëmerrësirën e korridorit nga ku ushtoi një klithmë për ndihmë në emrin tim, e cila akoma edhe sot më ushton në veshë. Tok me ulërimën e saj, një siluetë e panjohur u shfaq në derë; kujtova se e kishin vrarë, tmerr, lesht e kokës përpjetë. E kotë të bësh trimin në këto raste, i hapa rrugë siluetës njësoj si torero i shmanget demit në korridë. Hajduti doli jashtë me aq me vrull sa u rrëzua për tokë duke u ngatërruar me këmbët e veta, e mbi të ra kaladibrançe edhe kolegu i tij që hovi nga pas për të dalë jashtë. Të dy u çuan menjëherë dhe ja dhanë këmbëve me sa fuqi kishin, duke kapërxyer lehe me lule, shkurre dhe kangjella.

Hyra në korridor dhe e gjeta në këmbë gjallë e shëndoshë; nuk i kishte ndodhur gjë, hajdutët vetëm i kishin dhënë një të shtyrë për të dalë jasht. Vetëm se dukej tmerrësisht e tronditur, si edhe unë; të vjedhin shtëpinë nuk është ngjarje dosido, aq më tepër të kapësh hajdutin në flagrancë. Gjë që e eksperimentova në lëkurë sidomos më pas kur gjetëm përtokë sirtarët dhe tërë brendinë e tyre për tokë; përzjerë të brëndëshme të linjta me gjithfalloj sende e suvenire të dhuruara në vite përgjatë një jete të tërë. E kujtoj si sot ulërimën e saj dhe ndjenjën e përdhunimit të intimitetit që përcillte instalacioni artistik me sende intime të derdhura lesh e li mbi tapet. Ky ishte dëmi më i madh, mungesa e zarfit me para në sirtar nuk ishte asgjë.

-Ç’të bëjmë? Lajmërojmë policinë?

-E lajmërojmë, pa tjetër. Mirpo çe do, çdo të bëjë polici, do kapë prej zyre 7 kilometra larg dy të rinj që vrapojnë në errësirë duke kapërxyer kodra e lugina?

-Sidoqoftë ne bëjmë tonën, e siç e do zakoni në këto raste. Sa është numri i policisë, se nga tronditja nuk po më kujtohet? … Pronto, policia? … Po, na kanë vjedhur shtëpinë. … Ishin dy të rinj në moshë. … Nuk e di, nuk i pashë në fytyrë; dukeshin si ekstrakomunitarë, dy albanezë më duket. … Mirë, vijmë aty për 5 minuta, nisemi në çast.

-Hajde pra nisemi, çfar po pret?

-Jo unë nuk vij, jam albanez, dmth jam unë hajduti.

-Ha, ha, ha, ha, tani që më bëre me qesh, më iku frika.

-Të iku ty e më zuri mua.

-Ha, ha, ha. Shkojmë, hyj unë tek polici, ti prit në makinë.

Ajo hyri dhe po prisja në makinë. Karabinieria në qëndër të qytezës dukej si restorant romantik, jo si kazermë policie. Mbi portën dykanatëshe prej druri të gdhëndur në mënyrë trashanike, varej një fanar me skelet prej hekuri të farkëtuar - imitim kitsch antikiteti - që mezi ndriçonte ngaqë i sulmuar nga bimët kacavjerrëse që mbytnin tërë fasadën prej muri tulle pa suva. Ishte muzg dhe ndriçonin vetëm dritaret nga brënda me një ngrohtësi ndjellëse shtëpijake. Dukej si tallje. Një imazh të ngjashëm e kisha parë dikur në vilën e Degës së Brëndëshme të Pogradecit, përgjatë rrugës së asfaltuar buzë gjolit. Një qyteti turistik i shkon për shtat një rajon policie me fasadë romantike.

Porta u hap dhe ajo u shfaq; u nisëm.

-Hë!

-Më tregoi fotot e të gjithë ekstrakomunitarëve që ndodhen vërdallë. Midis tyre ishte edhe e jotja.

-Hë, e pastaj?

-Është ky - i thashë karabinierit. Je e sigurtë? - më pyeti. Më se e sigurtë! - ju përgjigja. Po ti më the në telefon që nuk i pashë në fytyrë, nga e di që është ky? - më pyeti përsëri. E di sepse ky është im shoq albanez - ja preva shkurt.

-Hahahaha!


(nga Ditar i një fuksi)

1 Like

Kaosi (në kuptimin origjinal të fjalës së lashtë greke) nuk është konfuzioni; ngatërrimi i kaosit me konfuzionin është kulmi i konfuzionit. Njeriu i jep rregull kaosit, ose më saktë duhet potencialisht t’i japë rregull (prandaj nevoja e domosdoshme për të treguar histori), kurse në të vërtetë e transformon kaosin në konfuzion absurd, gjë që arti dhe rrëfimi modern e ilustrojnë në mënyrë të përsosur.

Urrejtja e shterpëzon diskursin duke e automatizuar derisa e bën të parashikueshme se çfarë do thotë njëra palë e si do pëgjigjet pala tjetër, sikur të ishin dy mekanizma automatë pa jetë. Shëmbulli më banal është rasti i propagandës ku diskursi minimalizohet si materie inorganike pa jetë; në reaksionet kimike mund të parashikohet dhe përshkruhet shkencërisht rezultati i bashkëveprimit midis dy reagentëve kimikë.
Ndërsa dashuria është e lirë, dmth e papërcaktueshme dhe e paparashikueshme, si edhe jeta. Organizmi jetësor ose materia organike është olistike: pjesa ndërlidhet me të tërën, dhe anasjelltas; reagentët organikë ndërlidhen midis tyre dhe ndryshojnë vazhdimisht ndërlidhjet midis tyre sipas kontestit. Në këtë rast shkenca nuk funksionon tërësisht, kimia është edhe alkimi.
Për diskursin midis të dashuruarve i nxirrni përfundimet vetë.

Nëse rrëfeni një diskurs me seks, suksesi është 100% i garantuar, të gjithë qeshin, mandje me detyrim e përcaktim, në mënyrë të pandërgjegjshme. Por në fakt, nuk është një e qeshur e vërtetë, është një zgërdhimje që dëshmon një shqetësim të brendshëm. Njerëzimi është i obsesionuar nga seksit, të gjitha problemet dhe kokëçarjet janë të lidhura me seksin, i cili në të vërtetë është Problemi, mëkati origjinal dora vetë, Fruti i Ndaluar i Zanafillës. Prandaj modernja është një argalisje e vazhdueshme ha ha e hi hi, gjithnjë e në rritje, një zgërdhierje tragjiko-komike si maskë kloun me dhëmbët jashtë që kafshon mollën primordiale.
Në ndërgjegjsimin e kësaj situate qëndron madhështia e Frojdit.

-Duket e pamundur që një diktator i egër si Hitleri të kishte pasion pikturën.

-Përkundrazi, është pothuajse rregull që të gjithë diktatorët ishin lexues të ethshëm, kishin biblioteka të mëdha personale dhe ambicie artistike: Stalini në rini këndonte çdo të dielë në korin e kishës në një mënyrë kaq frymëzuese saqë i bënte të qanin njerzit, të cilët mblidheshin në meshë vetëm për ta dëgjuar sikur të ishte koncert, përveç se bënte edhe poezi cilësore; Mao Ce Dun ishte poet dhe dinte përmëndësh numrin standard të jeroglifeve për tu quajtur intelektual i shquar kinez; Shok Enver ishte intektual i shquar freng, lexues i thekur, kishte biblioteke personale stërmadhe, ambicje për tu bërë aktor filmi (pohuar me gojë e tij).
Për Thomas Mann nuk përbënte ndonjë çudi fakti që ka afinitete selektive midis artistit dhe kriminelit, madje ata kanë të njëjtën strukturë psikologjike, mund të identifikohen si i njëjti person (eseja Vëllai im Hitler i Mann). Ka edhe autorë të tjerë që gjejnë përputhje të ngjashme, duke vënë në dyshim aksiomën disidente se intelektuali i shquar është demokrat me përkufizim e detyrim.

-Qoftë edhe kështu, por jo të gjithë diktatorë kanë qenë të tillë!

-E di, jo të gjithë diktatorët kanë qenë diktatorë të vërtetë. :joy:

(nga Ditar i një fuksi)

Intelektuali modern matet me Jezuin duke u përballur në mënyrë të pavetëdijshme (nëse është i vetëdijshëm nuk matet); pra që prej 2000 vjetësh asgjë e re cilësore providenciale nën këtë diell. Me kalimin e kohës, dmth me modernizimin e mëtejshëm të kulturës dhe jetës, rritet vetëm sasia e përballjes, sigurisht bashkë me aftësinë perverse për të fshehur këtë fakt të pakëndëshëm për luenërit e salloneve mondanë elitarë.
Rritje e entropisë Providenciale.

Imagjinata vihet në veprim kur realiteti është i shëmtuar, për ta bërë realitetin të durueshëm.

1 Like

Vlen edhe e kunderta, sidomos ne shoqerine shqiptare.
Sadopak te bukur qe gjendet, nuk e perballojne dot, prandaj e perdorin imagjinaten per ta bere te perballueshme :slight_smile:

1 Like

interesant kthimi persembrapi qe i ke bere komentit tim. Komenti jot eshte nje konfirmim i te vertetes se madhe qe rendesi ka motivacioni pse behen gjerat, s’ka rendesi nese fjalet i kthen persembrapi e perseprapi. Vetem ngambrapa mos i kthe :joy:, mos puno per hesap te Marlonit :rofl:

lidhur me shembullin tend persembrapa: eshte nje personazh i Dostojevskit, vete i bukur dhe i ditur, po njesoj edhe gruaja e tij si Borebardha, dhe ky per ta bere te perballueshme situaten, shkonte me ca gra shemtaraqe, te perdala etj.

1 Like

edhe nje gje tjeter: paraqitja persembrapa qe i ke bere situates shqiptare, vlen edhe per situaten kosovare?

Një ditë Liza arriti në një udhëkryq në rrugë dhe pa Macen Qeshire në pemë. “Cilën rrugë duhet të marr?”, pyeti. Përgjigja ishte një pyetje: “Ku doni të shkoni?”. “Nuk e di,” u përgjigj Liza. “Epo, - tha Macja Qeshire - nuk ka pikë rëndësi se ku duhet të shkoni”.
Kudo që të shkoni, midis 0 dhe ∞ do jeni” - tha i Modhi :smiley:, dhe bëri të shkonte edhe ai, por nuk shkonte dot se ashtu ishte një punë.

Ende vlen.

nje pyetje tjeter e bezdisur: vallë dy konceptet te kthyer persembrapi te dy komenteve tona percaktojne dy situatat perseprapi shqiptare dhe kosovare lidhur me imagjinaten estetike dhe realitetin estetik? Ne menyre te natyrshme pason pyetja: cilit koncept estetik përkon me situaten shqiptare dhe cili me situaten kosovare?

Jo. Nuk e nisa me ate mendim.
Per te qene i sincerte e mendova te njejte per te dyja shoqerite.
Tash, pas insistimit tend, kur po e mendoj, kjo e kunderta (persembrapi) duhet te jete me shume e theksuar te ana kosovare.
Psh, hiq pa shku te Dostojevski, e kemi msyshin (syrin e keq). Foshnjeve u kane lyer fytyren me zgjyre per te mos u dukur te bukur…
Shoqerita e vuajtura me shekuj, se pari ndoshta skane pase rast, pastaj as sy, per te bukuren. E kam parasyshe qe e bukura mund te gjindet kudo, por duhen sy. Ndoshta sy te ushtruar.
Pastaj “e bukura si mallkim” etj. Po teme tjeter ndoshta, edhe e gjere.

shiko kjo ka nje logjike perfekte brenda mendimit religjioz dhe antropologjik, nuk eshte rasti qe perfol (Dostojevskij) dhe une qe ti e ktheve persembrapi, bestytnite fetare kane kuptim, sigurisht jo pare nga bestytnite ateste qe jane ne mode. Tani ne kete rast kthimi persembrapi e ke gabim.
Qe Kosova ka me teper se Shqiperia bestytni fetare kjo eshte e vertete.

Duke e shkru e kam dijte se do te pergjigjesh me bestytnine.
Ia dij une emrin edhe e dij cka eshte, por per diskutimin qe nisem ketu bestytnia eshte teper e ngushte.
Psh a e spjegon dot permes bestytnise faktin qe njerezit (disa dmth) nuk e perballojne dot lumturine, as te qenurit shume i pasur, te qenurit i famshem… Te tillet shpesh kane prirje drejt vetvrasjes, droges, pijes, depresionit…

(Ka edhe brenda ketyre shembujve raste me bestytni. Psh kam pase rast me pa njerez qe kur jane te lumtur i kaplon nje ndjenje e madhe frike se do tu ndodhe dicka e keqe…)

Profecia është evidencë që hë për hë nuk dijmë t’i japim shpjegim, përveçse mbasi ndodh.

shiko, dallimi i perversioneve te personazheve te Dostojevskit dhe pasunareve dhe intelektualeve te shquar te sotem kosovare nga bestytnite e kosovareve te dikurshem katunare injorante obskurantiste fetare fundamentaliste eshte se keta te fundit ushtronin nje ritual sakral, dmth sakrifikonin, vendosnin nje kusht, pikerisht qe te shpetonin çfar mund te shpetohej. Neqoftese nuk do te paguanin nje kusht fetar pervers, do te paguanin me kamate me nje perversion total laik si personazhet e Dostojevskit, pasunaret kosovare e te gjithe toroxhilet qe vijne verdalle duke share fete pa kuptuar gje.
Te gjitha qyteterimet e medha, edhe ai grek helen dhe romak, kryenin rituale fetare perverse ne data kalendarike te shenuara (festa fetare si psh Saturnalet romake, me te degjuara), te cilat kishin per qellim te mbanin ne kembe shoqerine, rituali sherben si nje valvule shkarkimi i tensionit ekzistencial.
Ne epoken moderne per here te pare ne histori kerkohet te mbahet ne kembe nje shoqeri pa rituale fetare (ku paguahet diçka), por nuk vihet re se shoqeria laike mbahet ne kembe duke paguar me kamate te njejtat akte perverse ne permasa totalizuese.

A jo, nuk i patem llafet per kete lloj diskutimi. Teper i ngushte dhe banal.
Dmth ta respektoj dhe vleresoj mundin, edhe qellimin. Por jo.
N’Kosove te kishim thane: je tu vozitë shume mire, po ne drejtim te gabuar.

Respekt

Llafi nxjerr llafin, dhe po te rilexosh muhabetin, e sheh qe ka nje fill te kuq qe e përçon. Per kete çeshtje nuk ka diskutim tjeter perveçse t’i behet bisht si teper i ngushte dhe banal :stuck_out_tongue:, dmth duke e bere te perjetshem dhe total perversionin dhe krimin.