Le visage est un paysage (« një diell i bukur i brendshëm » – film francez me regji të Claire Denis)

kinematografi
kulture

#1

image

Claire Denis eshte nje zonje e vertete e kinemase autoriale franceze : tashme kam komentuar ne kete blog disa filma te saj te realizuar ne keto 10-15 vitet e fundit, si psh « White material » në 2010 apo « 35 Rhums » në 2008.

U bene disa kohe qe Claire Denis nuk kish bere nje film te ri. “Un beau soleil intérieur” (Nje diell i bukur i brendshëm) ajo e prezantoi ne festivalin e fundit ne Kanë. Skenariste e filmit eshte nje tjeter grua, shkrimtare fort e njohur franceze, Christine Angot; aktore kryesore eshte nje tjeter star-kinematografik francez, aktorja e njohur Juliette Binoche. E megjithate, «Nje diell i bukur i brendshem» s’ka asgje prej nje filmi mainstream. Perkundrazi! Eshte fort subtil, i hollë, inteligjent.

Filmi tregon andrallat sentimentale te Izabeles, grua e divorcuar tek pesëdhjetat, ne kerkim te dashurise.
Kaq.

Nê origjine te «Nje diell i bukur i brendshem» eshte eseja filozofike e vitit 1977 «Fragmente te komunikimit sentimental » (Fragments d’un discours amoureux) shkruar ne 1977 nga filozofi francez Roland Barthes. Nga eseja, tek filmi, nje « mal » i tere (edhe pse ky i fundit ka ruajtur goxha strukturen fragmentare te esesë!) : kjo eshte dhe arsyeja qe ky film eshte nga ata qe, nese fillon ta shpjegosh, ta permbledhesh, te plas ne duar (ose më sakte: te plas në sy) : ajo qe shikon eshte krejt « tjeter gje » nga «permbledhja».

Kjo ven prej faktit se, pershfaqja e botes se brendshme eshte sport i veshtire ne kinema. Claire Denis ka zgjedhur ta ndertoje filmin e saj krejt ndryshem nga filmat dramatikë apo psikologjiko-psikologjizues : ai ngrihet i teri si nje rreshtim fragmentesh qe tregojne (shfaqin) efektin qe kane në portretin (fytyren) e nje gruaje (pra te Izabeles) diskurset (lloqet) e meshkujve te ndryshem me te cilet ajo shkon : le visage est un paysage (fytyra eshte nje paizazh !).

Ne kete menyre, eshte pikerisht fytyra e aktores qe kthehet në pasqyre te reflektimit te eksterioritetit (botes se jashtme qe e rrethon) – ne rastin konkret, te burrave qe takon : bankierit hedonist e cinik, fqinjit borgjez aristokrat e ekscentrik, aktorit alkolik, ish-te shoqit qe provon ta rifitoje dashurine e ish-gruas, drejtorit te galerise se arteve te obsesionuar pas klasave sociale, fermerit sensibel dhe fatalist e deri tek Gérard Depardieu qe luan rolin e magjistarit.

Thene ndryshe, filmi luhatet midis Woody Allen (fjalëshumë) dhe Chantal Ackerman (radikalitet i mizaskenes), pa harruar figuren ‘kujdestare’ te Jean Eustache (që vigjelon nga vendi i Ëngjejve).

Po ‘morali’ i filmit? Sigurisht qe s’ka moral, te pakten ne sensin e pare te kesaj fjale. Dakort, ne fund te filmit, Izabela fillon te kuptoje se njeriu duhet të mësohet të jetojë me pasigurinë e ndjenjave. Dhe ky eshte nje nga ‘mesimet’ kryesore te dashurise.

Nese per spektatorin ky eshte nje ‘mesim’ (pra edhe ‘morali’ i filmit) aq më mire per spektatorin!

9.2



#2

Le visage est un paysage


#3

po heretik po. Me vika keq qe nuk sjell dot imazhet dhe link-et e tekstit permes cell.


#4

perveç po po-se, eshte edhe jo jo-ja! (fela tjeter)

Le visage est un paysage


#5

“teoria” jote eshte metafizike: e sheshte, e izoluar, e ngrire, (figurativisht).


#6

ja ta bej teorine time praktike jetesore, e rrumullaket, e komunikuar, e çliruar (konkretisht):

Le visage est un paysage


#7

Fytyra eshte nje peizazh:

12504482

554715


#8

I eshte bo turini si fund 15-ditshi!

image


#9

regjisore te afirmuar vazhdojne te perdorin shume populloren binoche, duke bere prapeseprape, filma te mire.

Ndonjehere eshte pershtypja se gjasa per cilesi mund te pritet me shume nga amatoret / te panjohurit, sesa pro-te.


#10

Muhabet i ngaterruar.
Binoche eshte aktore ‘e mire’ (ne sensin: nuk ngeli me u diskutu sot a eshte a jo aktore e mire). Problemi eshte se, shpesh, aktoret e njohur, luajne shpesh rolin e tyre, pra Binoche¨"bën si Binoche".

Kur them kete, nuk e kam fjalen se nje atkor/e duhet te dale nga vetja, Kurrsesi. Amà siguria e tepruar ne vetvete, po, eshte problem.

Në kete sens, gjithe meriten (ose mekatin) e ka regjizori, pra menyra se si e “perdor” ai nje aktor shume te njohur (pra “ftyre e pame” ne shume filma).

Filmi ne fjale, ne fakt, eshte film i bazuar fuqishem tek aktorët (sepse ata flasin shume: filmi eshte nje lumë i pafund bisedash). Por ne princip, filmat e mire jane ata qe bazohet tek mizaskena. E megjithate, ky eshte nje film shume i mire, sepse, pikerisht, loja e aktoreve (sidomos e aktores!) eshte konceptuar si mizaskenë, pra “loja” e saj eshte mizaskene.
Ose per ta thjeshtezuar: regjizorja ka mundur “te futet” tek trupi (fytyra…) e Binoche, pra eshte, si te thuash “aktore”-regjizore !

Ndodh shume rralle nje gje e tille, nje fuzion i tille. Besoj se ka te beje me faktin qe Binoche ka marre pjese aktivisht në endjen e vete filmit, duke “dorezuar” nje pjese te aktrimit te saj (aktrim ne sensin e keq, dramatik te fjales) nê kembim te mizaskenes.


#11

ndersa ne “Ma Loute”, me sa me kujtohet Dumont e perdori Binoche duke e nxitur ne aktrimin e saj egzagjerues. Qe i bie (jo per kundershti me teper sesa absurdin e situatave) se beri te kunderten…


#12

Le visage est un paysage me mizaskene.


#13

Fiks ! Për nje arsye të thjeshte: “Ma Loute” ka shume mizaskene (ndihet shume regjia: planet filmike janë të gjata, ka sh pak montazh, ka shume pak fjale, pak dialogje etj). Pikerisht, aktrimi i ezagjeruar i Binoche (dhe i disa aktoreve të tjere profesioniste), ishte si nje far lende “ngjitese” për ta bere filmin më të misheruar (incarnate)


#14

Stalker,
se kam dash gjithnje me t’pyt: çfar ka thon Godard (ose çfar mund te thoshte, nese nuk ka thene gje) per kte filmin e shokut te Kadarese, 2 ore rresht film pa asnje montazh?

Alexander Sokurov’s spellbinding RUSSIAN ARK is a multi-award winning film consisting of one unbroken camera shot that moves through St. Petersburg’s Hermitage Museum. It’s a staggering work of art, an impressive technical feat that is also cinematic poetry of the first order.


#15

he me Stalker, pse s’na the ndonje gje per montazhin dhe montatorin e dalluar nga nje veper ne tjetren. Ke frike nga goditjet e mia intelektuale t’mdhoja?

Po kapitullin e fundit te librit te Hauser, Historia sociale e artit qe flet per filmin dhe montazhin, a e lexove? S’po na thu asgjo as per te, fol or burr se eshte literature me rendesi, mos u merr me lloqet pa buke te Korrikses dhe Albanoidit. Vetem un dhe ti marrim vesh nga Teoria e Imazhit, te tjeret i ke ilifi matrak, pavarsisht se un jam fashist dhe ti je komunist. Kshu e kan sjelle punet, ç’te besh!


#16

Nuk më pelqen shume “Russian Ark”. Më duket si ‘qellim në vetvete’ (mungesa e montazhit) dhe filmi, in fine, më eshte dukur jo fort incarné.


#17

Eshte shpreh Godard per kete film, apo jo?


#18

Me sa di une, jo


#19


#20

Le visage et un paysage

ky do ishte vertet nje titull i bukur, melodioz.
Me i mire se titulli aktual.
Apo mbase do shkonte me mire per nje kenge.